DDizegâhDijital şiir arşivi
Şiirler/Erzurumlu Ceyhûnî/Kuru Çeşmenin Sakası
tasavvufî koşma · 19. yüzyıl

Kuru Çeşmenin Sakası

Ceyhûnî, hakikat yolundaki bağlılığını tevellâ ve teberrâ kavramlarıyla anlatır; gözyaşını değirmen döndüren ve susuzları doyuran bir suya çevirir.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

  1. 1

    Rahı hakikate dil oldu bende

    Biz sırrı «İllâ» nın tevellâsıyız

    Merdolan namerde olmaz şermende

    Biz anların evvel teberrasıyız

    Sirişki çeşmimden döner asiyâb

    Yaş yerine gözden dökerim

    Teşnediller bizden hep oldu sirâb

    Biz kuru çeşmenin baş sakasıyız

    Ceyhunî çok vakıt gurbette kaldım

    Ömür telef edip kuruyup kaldım

    Ta temelden çürüyüp şöylece kaldım

    Ceyhunîyiz lâkin kum deryasıyız

    1Gönül hakikat yoluna kul oldu;

    2Biz “illâ” sırrına bağlı olanlarız.

    3Yiğit olan, namert karşısında utanmaz;

    4Biz onlardan baştan beri uzak duranlarız.

    5Gözyaşım gözümden akar, değirmen döndürür;

    6Yaş yerine gözümden kanlı su dökerim.

    7Susamış gönüllerin hepsi bizimle suya kandı;

    8Biz kuru çeşmenin başındaki sakayız.

    9Ceyhûnî, uzun zaman gurbette kaldım;

    10Ömrümü tüketip kurudum kaldım.

    11Temelden çürüyerek öylece kaldım;

    12Ceyhûnî’yiz ama kumdan bir deniziz.

    Gözyaşı önce değirmeni döndüren güce, sonra susamış gönülleri doyuran suya dönüşür. Buna karşılık şair kendisini “kuru çeşmenin sakası” ve “kum deryası” diye adlandırır; başkasına su verirken kendi kuruyuşunu anlatan bu çelişki gurbet duygusunu derinleştirir.

Kavram sözlüğü (6) ↓
Kaynak

Metnin kaynağı

Aidiyet doğrulandı

Şiir, bağlı kaynakta Ceyhûnî adına kayıtlıdır; başlık, gövde ve şair kimliği sabit kaynak zinciriyle eşleştirilmiştir.

Atıf kanıtını aç ↗

Metin, Türkçe Vikikaynak'taki 1 sabit sayfa revizyonundan birleştirilmiştir (oldid: 111993). Günümüz Türkçesi ve açıklamalar ayrı editoryal katmandır.

Kaynak sayfasını aç ↗Günümüz Türkçesi ve yorumlar Dizegâh editoryası tarafından hazırlanmıştır.
Bir hata mı var? Bildirin

Yanlış bir dize, hatalı bir çeviri ya da eksik bir kaynak gördüyseniz yazın. Metni doğrulayıp düzeltiyoruz.

Okumaya devam edin

Sırada ne var?

Önceki şiirGözümün Girdabı
Ey şuhu müstesna çeşmi sehharın
Erzurumlu Ceyhûnî · aşk koşması

Kavram sözlüğü

6 kavram bulundu.

tevellâ

Ehl-i beyti ve dostlarını sevme

teberrâ

Ehl-i beyt düşmanlarından uzak durma

sirişk

gözyaşı

hûnâb

kanlı gözyaşı

teşne-dil

Manevi suya susamış gönül sahibi.

saka

Susuzlara su dağıtan kişi; şiirde kuru çeşmenin başında mecazî hizmet ehli.