Sabah Sabah Esen Seher Yelleri
Seher yelini sevgiliye haberci gönderen Âşık, durmayan gözyaşını, yuvadan ayrılışını ve abdallığa yönelişini anlatır; nakarat her kıtayı aynı ricaya bağlar.
Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.
- 1
Sabah sabah esen yelleri
Benim sevdiğime benden aşk eyle
1Sabah sabah esen seher yelleri.
2Benim sevgilime benden sevgiler ilet.
- 2
Irmak olup akar çeşmim selleri
Benim sevdiğime benden aşk eyle
1Gözümün selleri ırmak olup akar;
2Benim sevgilime benden sevgiler ilet.
Gözlerin sele dönüşmesi, rüzgâra emanet edilen aşk haberinin arkasındaki kesintisiz acıyı görünür kılar. Haberin ağırlığı gözyaşının sürekliliğiyle ölçülür.
- 3
Hayalleri gözlerimden ayrılmaz
Akar bu çeşmimin yaşı durulmaz
1Hayalleri gözlerimden ayrılmaz.
2Akar bu çeşmimin yaşı durulmaz.
Hayalin gözden ayrılmaması ve yaşın durulmaması, zihinsel görüntü ile bedensel ağlamayı birbirine kilitler. Hayal ve yaş aynı gözde birbirinden ayrılmaz hâle gelir.
- 4
Bir derde uğradım bulunmaz
Benim sevdiğime benden aşk eyle
1Çaresi bulunmayan bir derde düştüm;
2Benim sevgilime benden sevgiler ilet.
Çaresiz dert, nakarattaki haber gönderme isteğini bir selamdan çok yardım çağrısına çevirir. Derman yokluğu, rüzgâra seslenişi zorunlu kılar.
- 5
Yavru şahan idim uçtum yuvadan
Ahım inmez oldu daim havadan
1Genç bir doğandım, yuvamdan uçtum;
2Ahım artık hiç havadan inmiyor.
Yuvadan uçan genç şahin benzetmesi, ayrılığı hem özgürleşme hem geri dönülmeyen kopuş olarak taşır. Şahin imgesi gurbete çıkışın geri dönmezliğini taşır.
- 6
Unutmasın beni dahi duadan
Benim sevdiğime benden aşk eyle
1Beni duasında da unutmasın;
2Benim sevgilime benden sevgiler ilet.
Sevgiliden istenen dua, fiziksel kavuşmanın yokluğunda korunabilecek en ince karşılıklı bağdır. Dua, uzaktaki sevgiliyle korunabilecek son bağdır.
- 7
Âşık eder dünya gelmez aynıma
olup post çekeyim eğnime
1Âşık der ki: Dünya gözüme görünmez;
2Abdal olup postu omzuma alayım.
Dünyayı gözden çıkarıp post giymek, aşk acısının kişiyi toplumsal hayattan dervişliğe sürüklediğini anlatır. Post giymek dünyadan çekilişin görünür işaretidir.
- 8
Tanrı emaneti [1] olsun boynuna
Benim sevdiğime benden aşk eyle
1Tanrı’nın emaneti senin sorumluluğunda olsun;
2Benim sevgilime benden sevgiler ilet.
Seher yeline “Tanrı emaneti” diye yüklenen sorumluluk, sevgiliye aşk haberini ulaştırma görevini ilahî bir güvenceyle ağırlaştırır. Son nakarat bu ağır emaneti yine sevgiliye gönderilen söze bağlar.
Metnin kaynağı
Gövde Âşık mahlasını taşır; TEİS’in 17. yüzyıl saz şairi Âşık maddesi aynı Sadettin Nüzhet Ergun monografisini kaynak gösterir. Ergun, şair soyadı değildir.
Atıf kanıtını aç ↗XVII nci asır sazşairlerinden ÂŞIK; Koşmalar No. 3; PDF 25–26; 8 birim/16 dize. Sabit sürüm Ergun-ASIK-KOSMA-3. Basılı Âşık mahlası yalnız probable düzeyinde tutuldu; kanıt SHA zinciri bağlı, tarama yeniden dağıtılmaz.
Kaynak sayfasını aç ↗Günümüz Türkçesi ve yorumlar Dizegâh editoryası tarafından hazırlanmıştır.Bir hata mı var? Bildirin
Sırada ne var?
Tâ kıyamete dek gözlerim seniÂşık · Koşma→
Sabah rüzgârına yüklenen haber görevi, uzak sevgiliye doğrudan ulaşılamadığını daha ilk seslenişte gösterir. Rüzgâr, şiir boyunca aşk sözünü taşıyan aracıdır.