Tâ Kıyamete Dek Gözlerim Seni
Sevgiliyi kıyamete dek bekleyeceğini söyleyen Âşık, aşk kervanı göçmeden gelmesini ister; gurbet, merhamet ve tükenen güç her kıtada aciliyeti artırır.
Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.
- 1
Tâ kıyamete dek gözlerim seni
Bu hasta gönlümün mihmânı tez gel
1Seni kıyamete kadar beklerim;
2Bu hasta gönlümün konuğu, çabuk gel.
- 2
Yad ellerde garîb eyledin beni
Eğlenme hupların sultanı tez gel
1Beni yabancı yerlerde garip bıraktın;
2Oyalanma, güzeller sultanı, çabuk gel.
Yad ellerde garip bırakılmak, güzeller sultanına yönelen çağrıyı yalnız özlem değil kurtarılma isteği yapar. Gurbetten kurtuluş güzeller sultanının gelişine bağlıdır.
- 3
Yoluna vermişim can ile teni
İnkârım yoktürür severim seni
1Canımı ve bedenimi yoluna verdim;
2İnkâr etmiyorum, seni seviyorum.
Can ve teni yoluna verme sözü, sevgiyi inkâr etmeyen bütüncül bir fedakârlık olarak kurar. Fedakârlık hem canı hem bedeni kapsayan kesin bir ikrar olur.
- 4
Lûtfun ile şâdet ağlatma beni
Eğlenme derdimin dermanı tez gel
1Lütfunla sevindir, beni ağlatma;
2Eğlenme derdimin dermanı tez gel.
Lütuf ve merhamet dileği, ağlamanın sona ermesini yalnız sevgilinin gelişine bağlayan çaresizliği gösterir. Sevinme umudu ağlamama dileğiyle birlikte söylenir.
- 5
bir acap eyledi
Garip bülbül kesb-i hevâ eyledi
1Gönül kuşu şaşırtıcı bir ezgi söyledi;
2Garip bülbül uçmaya heves etti.
Gönül kuşunun garip ezgisi ve bülbülün hava araması, ayrılık haberinden önce sesli bir huzursuzluk yaratır. İki kuş imgesi yaklaşan ayrılığın huzursuzluğunu taşır.
- 6
Ayrılık dellâlı nidâ eyledi
Göçmeden mahabbet kervânı tez gel
1Ayrılığın tellalı seslendi;
2Aşk kervanı göçmeden çabuk gel.
Aşk kervanı göçmeden yetişme çağrısı, kavuşmanın kaçırılabilecek son bir zamanı bulunduğunu bildirir. Kervanın göçü kavuşma için son fırsatı belirler.
- 7
Der ki Âşık asla kalmadı
Merhametin yok mu ey servi kamet
1Âşık der ki: Hiç dayanma gücüm kalmadı;
2Merhametin yok mu ey servi kamet.
Takatinin kalmadığını söyleyen mahlaslı ses, servi boylu sevgiliden güzellik kadar merhamet de bekler. Tükenen güç sevgiliden merhamet istemeyi zorunlu kılar.
- 8
Kâfir nesli misin fitne-i âfet
Yok mudur göğsünün îmânı tez gel
1Ey baştan çıkaran afet, imansız mısın?
2Yok mudur göğsünün îmânı tez gel.
İman sorusuna varan sert yakınma, sevgilinin ilgisizliğini ahlaki bir eksiklik gibi sorgulayarak şiiri gerilimle kapatır. İman sorusu tez gel çağrısının sertliğini en yüksek noktaya çıkarır.
Metnin kaynağı
Gövde Âşık mahlasını taşır; TEİS’in 17. yüzyıl saz şairi Âşık maddesi aynı Sadettin Nüzhet Ergun monografisini kaynak gösterir. Ergun, şair soyadı değildir.
Atıf kanıtını aç ↗XVII nci asır sazşairlerinden ÂŞIK; Koşmalar No. 7; PDF 28–29; 8 birim/16 dize. Sabit sürüm Ergun-ASIK-KOSMA-7. Basılı Âşık mahlası yalnız probable düzeyinde tutuldu; kanıt SHA zinciri bağlı, tarama yeniden dağıtılmaz.
Kaynak sayfasını aç ↗Günümüz Türkçesi ve yorumlar Dizegâh editoryası tarafından hazırlanmıştır.Bir hata mı var? Bildirin
Sırada ne var?
Sabah sabah esen seher yelleriÂşık · Koşma→
Kıyamete uzanan bekleyiş ile “tez gel” buyruğu, sonsuz sadakati hemen gerçekleşmesi gereken kavuşmayla yan yana getirir. Sonsuz bekleyiş ile acele çağrısı aynı dizede gerilir.