DDizegâhDijital şiir arşivi
Şiirler/Sahhâflar Şeyhi-zâde Mehmed Es'ad Efendi/Sahrâ-yı hecr-i yârda âzürde pâlarız
tahmis · 18.–19. yüzyıl

Sahrâ-yı hecr-i yârda âzürde pâlarız

Hâfız gazeline tahmis, ayrılık çölünde yaralı ama özgür âşıkları konuşturur; dünya çıkarını küçümser, rintlik ve şarap meclisini savunur, zahitlerin öfkesine karşı Hâfız’la yan yana durur.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

  1. 1

    Sahrâ-yı hecr-i yârda

    Bu yolda serteser gezeriz cân fedâlarız

    -i her dû serâlarız

    Âşıklarız belâzedeyiz mübtelâlarız

    Âlemde bir mahabbete kalmış gedâlarız

    Etmekteyiz derîçe-i dildâra

    Ger olsa da hümâ gibi devr-i merhale

    Bî meskeniz ne gam feleği yıksa velvele

    Âzâdeyiz kulu değiliz kimsenin hele

    Netsek olur çü başımıza pâdişâlarız

    Nola ferahla ömrümüzün geçse her demi

    Rindân olur serîrimizin yâr ü mahremi

    Değmez mi dehri nakdimizin nîm dirhemi

    Rüsvâylıkla şöhretimiz tuttu âlemi

    içinde aceb bînevâlarız

    Sıyt u sadâ-yı iffetimiz defle neyledir

    Zikr-i garîbimiz meded ey hey heyledir

    Sanma safâ-yı bâlimizi gayrı şeyledir

    Bezm-i cihânda dirliğimiz câm-ı meyledir

    Minnet Hudâ’ya yer içer ehl-i safâlarız

    Ma’zûruz âh-ı dembedem ile figanda biz

    -yı der-i mehveşanda biz

    Es’ad ne gam yeriz gazab-ı zâhidanda biz

    Hâfız şerâb içmede meyl-i civanda biz

    Bîihtiyârdır işimiz bî riyâlarız

    1Sevgiliden ayrılığın çölünde ayakları yaralanmış kişileriz;

    2bu yolda baştan başa gezer, canımızı feda ederiz.

    3İki dünyanın çıkarından da uzak dururuz;

    4âşığız, belaya uğramış ve aşka tutulmuşuz.

    5Dünyada yalnız bir sevgiye muhtaç kalmış yoksullarız.

    6Sevgilinin penceresine doğru koşup duruyoruz;

    7menzil dönüşü hüma kuşununki gibi olsa bile.

    8Evsiziz; gürültümüz feleği yıksa ne çıkar?

    9Özgürüz, hele hiç kimsenin kulu değiliz;

    10ne yapalım, kendi başımızın padişahıyız.

    11Ömrümüzün her anı sevinçle geçse ne olur?

    12Rintler tahtımızın dostu ve sırdaşı olur.

    13Dünya, paramızın yarım dirhemi bile etmez;

    14rezilliğimizin ünü bütün dünyayı tuttu.

    15Dünya pazarında ne şaşırtıcı yoksullarız.

    16İffetimizin şanı ve sedası def ile ney iledir;

    17Ey medet, garip anılışımız “hey hey” sesidir.

    18Gönül rahatlığımızı başka bir şey sanma;

    19dünya meclisindeki dirliğimiz şarap kadehiyledir.

    20Tanrı’ya şükür, yiyip içen keyif ehliyiz.

    21Biz, durmadan ah edip inlediğimiz için mazuruz;

    22ay yüzlülerin kapısına duyduğumuz arzuyla bitkiniz.

    23Ey Esad, zahitlerin öfkesini çeksek ne gam?

    24Hafız şarap içmede, biz de gence yönelmedeyiz.

    25İşimiz irademiz dışındadır; gösterişsiz kişileriz.

    İlk bent âşıkları hem yaralı yolcular hem iki dünyadan beklentisiz özgürler olarak tanımlar. İkinci bentte evsizlik bağımsızlığa, başıboşluk kendi padişahlığına dönüşür. Dünya pazarı değersizdir; kötü ün bile rint kimliğinin parçası olur. Def ile neyden yükselen ses, rintlerin iffet iddiasını musiki ve ironiyle yan yana getirir. Son bentte Esad ile Hâfız aynı içki ve aşk çizgisinde buluşur, davranışları riyadan uzak bir mecburiyet sayılır.

Kavram sözlüğü (6) ↓
Kaynak

Metnin kaynağı

Aidiyet doğrulandı

Şiir, bağlı kaynakta Esad (Vak’anüvis, Sahaflar Şeyhizâde) adına kayıtlıdır; başlık, gövde ve şair kimliği sabit kaynak zinciriyle eşleştirilmiştir.

Atıf kanıtını aç ↗

Metin, Wikimedia Commons taramasının ilgili sayfasına bağlıdır. Günümüz Türkçesi ve açıklamalar ayrı editoryal katmandır.

Kaynak sayfasını aç ↗Günümüz Türkçesi ve yorumlar Dizegâh editoryası tarafından hazırlanmıştır.
Bir hata mı var? Bildirin

Yanlış bir dize, hatalı bir çeviri ya da eksik bir kaynak gördüyseniz yazın. Metni doğrulayıp düzeltiyoruz.

Okumaya devam edin

Sırada ne var?

Sonraki şiirSakın âhından ehl-i sûzisin ey sengdil bîdâdSahhâflar Şeyhi-zâde Mehmed Es'ad Efendi · gazel

Kavram sözlüğü

6 kavram bulundu.

âzürde pâlarız

ayakları incinmiş kişileriz

Müstağnî-i temettu’

çıkar beklemeyen

Bâzâr-ı dehr

dünya pazarı

Meftûr-i ârzû

arzudan bitkin

hervele

Kısa ve hızlı adımlarla koşma.

nîm dirhem

Yarım dirhemlik çok küçük değer.