DDizegâhDijital şiir arşivi
Şiirler/Sahhâflar Şeyhi-zâde Mehmed Es'ad Efendi/Sakın âhından ehl-i sûzisin ey sengdil bîdâd
gazel · 18.–19. yüzyıl

Sakın âhından ehl-i sûzisin ey sengdil bîdâd

Gazel, taş yürekli sevgiliyi Ferhat’ın taşları bile inleten feryadıyla uyarır; riyakârlıkla onarılamayan yıkık gönlü, kan dökücü bakışı ve Esad’ın naz meclisinden ayrılmama dileğini işler.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

  1. 1

    Sakın âhından ey sengdil bîdâd

    Figân-ı eyledi taşlar dahi feryâd

    Harâbât içre bast-ı bûriyâdır bâdi-i ta’mîr

    Dil-i vîrânşüde olmaz riyâkârî ile âbâd

    Dururken gerdeninde âşık-ı zârın

    Ne mecnundur ki eyler gamze-i hûnîden istimdâd

    Ham eyler -i gayret-i âşık

    Kad-i dildâre karşı arz-ı kâmet kılmasun şimşâd

    Kenâr-ı bezm-i nâzından ayırma Es’ad’ı cânâ

    Terahhum kıl ki vardır sûzişe zâtında isti’dâd

    1Ey taş yürekli zalim, yakıcı gönül sahibinin ahından sakın;

    2Ferhat'ın feryadı yüzünden taşlar bile inledi.

    3Meyhanede hasır sermek, onarımın başlangıcıdır;

    4yıkılmış gönül ikiyüzlülükle bayındır olmaz.

    5İnleyen âşığın boynunda kâkül bağı dururken,

    6kan dökücü yan bakıştan yardım isteyen nasıl bir delidir?

    7Âşığın onurlu ve yüksek ahının kasırgası eğer;

    8şimşir, sevgilinin boyuna karşı boy göstermesin.

    9Ey sevgili, Esad'ı naz meclisinin kıyısından ayırma;

    10merhamet et; çünkü yaradılışında yanmaya yatkınlık vardır.

    Şiir taş, yıkım ve onarım imgelerini birlikte yürütür. Ferhat’ın feryadı cansız taşı bile konuştururken âşığın gönlü gösterişle iyileşmez. Kâkül boyna vurulmuş bir bağ, gamze ise yardım istenemeyecek kadar kanlı bir güçtür. Şimşirin sevgiliyle boy ölçüşmesi yasaklanır; kapanışta Esad, yanmaya yatkın yaradılışı için merhamet ister.

Kavram sözlüğü (6) ↓
Kaynak

Metnin kaynağı

Aidiyet doğrulandı

Şiir, bağlı kaynakta Esad (Vak’anüvis, Sahaflar Şeyhizâde) adına kayıtlıdır; başlık, gövde ve şair kimliği sabit kaynak zinciriyle eşleştirilmiştir.

Atıf kanıtını aç ↗

Metin, Wikimedia Commons taramasının ilgili sayfasına bağlıdır. Günümüz Türkçesi ve açıklamalar ayrı editoryal katmandır.

Kaynak sayfasını aç ↗Günümüz Türkçesi ve yorumlar Dizegâh editoryası tarafından hazırlanmıştır.
Bir hata mı var? Bildirin

Yanlış bir dize, hatalı bir çeviri ya da eksik bir kaynak gördüyseniz yazın. Metni doğrulayıp düzeltiyoruz.

Okumaya devam edin

Sırada ne var?

Sonraki şiirYâ Rab dökülen eşgi gül-i feyz-i nem eyleSahhâflar Şeyhi-zâde Mehmed Es'ad Efendi · gazel

Kavram sözlüğü

6 kavram bulundu.

ehl-i sûzisin

yanan, içli gönül sahibisin

Kûhken’den

dağ delen Ferhat’tan

bast-ı bûriyâ

hasır sermektir

sarsar-ı âh-ı bülend

yüksek ahın kasırgası

kayd-ı kâkül

Sevgilinin saçının bağlayıcı düğümü.

gamze-i hûnî

Kan dökücü sayılan yaralayıcı yan bakış.