Sakın âhından ehl-i sûzisin ey sengdil bîdâd
Gazel, taş yürekli sevgiliyi Ferhat’ın taşları bile inleten feryadıyla uyarır; riyakârlıkla onarılamayan yıkık gönlü, kan dökücü bakışı ve Esad’ın naz meclisinden ayrılmama dileğini işler.
Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.
- 1
Sakın âhından ey sengdil bîdâd
Figân-ı eyledi taşlar dahi feryâd
Harâbât içre bast-ı bûriyâdır bâdi-i ta’mîr
Dil-i vîrânşüde olmaz riyâkârî ile âbâd
Dururken gerdeninde âşık-ı zârın
Ne mecnundur ki eyler gamze-i hûnîden istimdâd
Ham eyler -i gayret-i âşık
Kad-i dildâre karşı arz-ı kâmet kılmasun şimşâd
Kenâr-ı bezm-i nâzından ayırma Es’ad’ı cânâ
Terahhum kıl ki vardır sûzişe zâtında isti’dâd
1Ey taş yürekli zalim, yakıcı gönül sahibinin ahından sakın;
2Ferhat'ın feryadı yüzünden taşlar bile inledi.
3Meyhanede hasır sermek, onarımın başlangıcıdır;
4yıkılmış gönül ikiyüzlülükle bayındır olmaz.
5İnleyen âşığın boynunda kâkül bağı dururken,
6kan dökücü yan bakıştan yardım isteyen nasıl bir delidir?
7Âşığın onurlu ve yüksek ahının kasırgası eğer;
8şimşir, sevgilinin boyuna karşı boy göstermesin.
9Ey sevgili, Esad'ı naz meclisinin kıyısından ayırma;
10merhamet et; çünkü yaradılışında yanmaya yatkınlık vardır.
Metnin kaynağı
Şiir, bağlı kaynakta Esad (Vak’anüvis, Sahaflar Şeyhizâde) adına kayıtlıdır; başlık, gövde ve şair kimliği sabit kaynak zinciriyle eşleştirilmiştir.
Atıf kanıtını aç ↗Metin, Wikimedia Commons taramasının ilgili sayfasına bağlıdır. Günümüz Türkçesi ve açıklamalar ayrı editoryal katmandır.
Kaynak sayfasını aç ↗Günümüz Türkçesi ve yorumlar Dizegâh editoryası tarafından hazırlanmıştır.
Şiir taş, yıkım ve onarım imgelerini birlikte yürütür. Ferhat’ın feryadı cansız taşı bile konuştururken âşığın gönlü gösterişle iyileşmez. Kâkül boyna vurulmuş bir bağ, gamze ise yardım istenemeyecek kadar kanlı bir güçtür. Şimşirin sevgiliyle boy ölçüşmesi yasaklanır; kapanışta Esad, yanmaya yatkın yaradılışı için merhamet ister.