DDizegâhDijital şiir arşivi
Şiirler/Sahhâflar Şeyhi-zâde Mehmed Es'ad Efendi/Yâ Rab dökülen eşgi gül-i feyz-i nem eyle
gazel · 18.–19. yüzyıl

Yâ Rab dökülen eşgi gül-i feyz-i nem eyle

Dua biçimindeki gazel, gözyaşını denize, gönlü Kays’a ve ilahî rızayı Leyla’nın kâkülüne dönüştürür; şair sonunda kalem bülbülünden kâğıt bahçesinde bu gazeli söylemesini ister.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

  1. 1

    Yâ Rab dökülen eşgi gül-i feyz-i nem eyle

    Her katre-i nâçizini eyle

    Sar kâkül-i Leylâ-yı rızânı

    Âzâde ser-i dağdağa-i kayd-ı gam eyle

    dimâğ-ı dil ü cânı

    Ey sâkî-i cân mest-i müdâm et kerem eyle

    Pür kıl bu gedû-yi -ı gedâyı

    ile maksûd-i Cem eyle

    Ey be-zebân-ı dil-i Es’ad

    Gülzâr-ı varakta bu gazelle negam eyle

    1Ey Rabbim, dökülen gözyaşını feyiz gülüne nem eyle;

    2onun değersiz görünen her damlasını deniz gibi yap.

    3Rızanın Leyla’sının kâkülünü gönül Kays’ının başına sar;

    4onu gam bağının kaygısından kurtulmuş kıl.

    5Ey can sakisi, gönül ile canın zihnini renksiz şarapla

    6sürekli sarhoş et; lütfet.

    7Bu kırık gönüllü yoksul dilencinin kadehini doldur;

    8müşahede şarabınla onu Cem’in arzusuna eriştir.

    9Ey kalem bülbülü, Esad’ın gönlünün diliyle

    10kâğıt gül bahçesinde bu gazelle nağmeler söyle.

    Her beyit dönüşüm isteyen bir dua kurar: küçük damla deniz, kaygılı gönül özgür âşık, kırık dilenci ise şühut şarabıyla dolu bir kadeh olacaktır. Kays ile Leyla mecazı ilahî rızaya yöneltilir. Son beyitte kalem bülbüle, sayfa gül bahçesine çevrilir; böylece dua, kendi yazılışını da şiirin konusu yapar.

Kavram sözlüğü (6) ↓
Kaynak

Metnin kaynağı

Aidiyet doğrulandı

Şiir, bağlı kaynakta Esad (Vak’anüvis, Sahaflar Şeyhizâde) adına kayıtlıdır; başlık, gövde ve şair kimliği sabit kaynak zinciriyle eşleştirilmiştir.

Atıf kanıtını aç ↗

Metin, Wikimedia Commons taramasının ilgili sayfasına bağlıdır. Günümüz Türkçesi ve açıklamalar ayrı editoryal katmandır.

Kaynak sayfasını aç ↗Günümüz Türkçesi ve yorumlar Dizegâh editoryası tarafından hazırlanmıştır.
Bir hata mı var? Bildirin

Yanlış bir dize, hatalı bir çeviri ya da eksik bir kaynak gördüyseniz yazın. Metni doğrulayıp düzeltiyoruz.

Okumaya devam edin

Sırada ne var?

Sonraki şiirYâ Rab riyâz-ı neşvemi her dem bahâr kılSahhâflar Şeyhi-zâde Mehmed Es'ad Efendi · gazel

Kavram sözlüğü

6 kavram bulundu.

mânend-i yem

deniz gibi

Kays-ı dile

Kays’a benzeyen gönle

bâde-i bî reng

renksiz, manevi şarap

Sahbâ-yı şühûdun

müşahede şarabın

dil-i meksûr

Kırılmış ve incinmiş gönül.

bülbül-i hâme

Kalemin güzel söyleyen bülbüle benzetilişi.