Sâkî-i bezm-i nâzdır gamzen

Gazel sevgilinin yan bakışını saki, sarhoş, alev, gönül okşayan sevgili ve şahin pençesi olarak art arda yeniden kurar; bütün benzetmeler Emîrî’nin gönül kuşunun avlanmasında birleşir.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

1. 1

   Sâkî-i bezm-i nâzdır gamzen

   Mest-i câm-ı niyâzdır gamzen

   Âteş efrûz-ı işvedir hüsnün

   Şu’le-i cângüdâzdır gamzen

   Dili zahm âşinâ-yı çeşm eyler

   Dilber-i dilnevâzdır gamzen

   Bir nigâh-ı hakîkat içre müdâm

   Neş’edâr-ı mecâzdır gamzen

   Sayd-ı mürg-i dil-i Emîrî’ye

   Pençe-i şehbâzdır gamzen

   1Yan bakışın naz meclisinin sakisidir.

   2Yan bakışın niyaz kadehinin sarhoşudur.

   3Güzelliğin işvenin ateşini tutuşturur;

   4yan bakışın can eriten bir alevdir.

   5Gönlü, gözün açtığı yaraya alıştırır;

   6yan bakışın gönül okşayan bir sevgilidir.

   7Daima tek bir hakikat bakışının içinde,

   8yan bakışın mecazdan neşe bulur.

   9Emîrî'nin gönül kuşunu avlamak için,

   10yan bakışın bir şahinin pençesidir.

   Tekrarlanan “gamzen” redifi her beyitte aynı bakışa yeni bir işlev yükler. Naz meclisinde içki sunan bakış, bir sonraki anda kendi niyaz kadehiyle sarhoş olur; ardından can eriten ateşe ve yarayı tanıtan sevgiliye dönüşür. Hakikat ile mecaz arasındaki geçiş, son beyitte avcı şahinin pençesiyle somutlaşır ve gönlün teslim oluşunu tamamlar.

   Bütün bend yorumlarını göster ↓

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle