Sallanı sallanı gelen sevgilim

Emrah, salınarak gelen kömür gözlü sevgiliye kimin yâri olduğunu tekrar tekrar sorar. Tûba kazı imgesiyle kurulan nakışlı göğüs, misk ve amber kokusu, melek yüzü ve ince bel güzelliği kurar; koyun-kuzu bolluğu ve bey kızı oluşu karşısında Emrah kendisini yoksul bir dilenci olarak konumlandırır.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

1. 1

   Sallanı sallanı gelen sevgilim

   Söyle kömür gözlüm kimin yarısın

   1Sallanı sallanı gelen sevgilim.

   2Söyle kömür gözlüm kimin yârisin.

   Salınarak yaklaşan sevgili hareketiyle görünür olur; kömür gözlere yönelen ‘kimin yârisin’ sorusu, güzellikle birlikte belirsiz sahipliği vurgular.

   Bütün beyit yorumlarını göster ↓

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
2. 2

   Kız senin derdinden derbeder oldum

   Söyle tutu dillim kimin yarısın

   1Kız senin derdinden perişan oldum.

   2Söyle tatlı dillim kimin yârisin.

   Sevgilinin derdi anlatıcıyı perişan etmiştir; tatlı dilli muhataptan yine kime bağlı olduğunu söylemesi istenerek kıskançlık sürdürülür. Yenilenen sahiplik sorusu, anlatıcının sevgilinin tatlı sözlerine rağmen güven bulamadığını açığa çıkarır.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
3. 3

   Tuba kazı gibi göğsü nakışlım

   Koynu içi miskü amber kokuşlum

   1Tûba kazı gibi nakışlı göğüslü sevgilim.

   2Koynu misk ve amber kokan sevgilim.

   Nakışlı göğüs Tûba kuşuna benzetilir; koyundan gelen misk ve amber kokusu, görsel süsü yoğun bir koku duyusuyla tamamlar. Nakış ile misk kokusu, sevgilinin göğsünü aynı anda görülen ve duyulan zengin bir duyusal merkeze çevirir.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
4. 4

   Melâik sıfatlım melül bakışlım

   Söyle ince bellim kimin yarısın

   1Melek yüzlü, mahzun bakışlı sevgilim.

   2Söyle ince bellim kimin yârisin.

   Melek yüz ile mahzun bakış aynı portrede birleşir; ince bele seslenen soru, yüceltilmiş sevgilinin kime ait olduğunu öğrenme arzusunu yeniler.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
5. 5

   Kapında yayılır koyunla kuzu

   Yerin çiçeğisin göğün yıldızı

   1Kapında yayılır koyunla kuzu.

   2Yerin çiçeğisin göğün yıldızı.

   Kapıdaki koyun ve kuzu bolluğu sevgilinin varlıklı çevresini gösterir; yerin çiçeği ve göğün yıldızı sayılması onu iki âlemin süsü yapar. Sürü bolluğu dünyevi varlığı, çiçek ve yıldız benzetmeleri ise sevgilinin eşsiz güzellik değerini belirtir.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
6. 6

   EMRAH bir gedadır sen beyin kızı

   Söyle sırma tellim kimin yarısın

   1EMRAH bir yoksuldur; sense bir beyin kızısın.

   2Söyle sırma tellim kimin yârisin.

   Emrah kendisini yoksul, sevgiliyi bey kızı diye ayırır; sırma saçlara yönelen son soru, aşkın önündeki sınıf farkını açıkta bırakır. Yoksulluk ile bey kızı arasındaki mesafe, son soruyu yalnız kıskançlık değil erişilmez sınıf farkıyla ağırlaştırır.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle