Yine bahar oldu coştu yüreğim

Baharın gelişi ve bulanık derelerin coşması Emrah’ın yüreğini sakinleştirmez; sıla, vatan ve sevgili derdi onu parçalar. Yüze gülenin güven vermediği, garip ölünün kefensiz kalabileceği söylenir; şair kendi hâlini hayale çevirir ve sevgilisinin yas rengi giymesini ister.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

1. 1

   Yine bahar oldu coştu yüreğim

   Akar boz bulanık selli dereler

   1Yine bahar oldu coştu yüreğim.

   2Akar boz bulanık selli dereler.

   Baharın gelişi yüreği de coşturur, fakat dereler berrak değil boz bulanıktır; mevsim canlanması şairin kederli iç dünyasıyla gölgelenir. Bulanık su, baharın olağan neşesini bozarak yürek coşkusunun sevinçten çok kabaran keder olduğunu sezdirir.

   Bütün beyit yorumlarını göster ↓

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
2. 2

   Sıla derdi vatan derdi yar derdi

   İflâh etmez bu dert beni paralar

   1Yurt derdi vatan derdi yar derdi.

   2İyileştirmez bu dert beni paralar.

   Yurt, vatan ve sevgili derdi üst üste sayılır; bu birleşik yükün iyileştirmek yerine bedeni parçalaması, gurbet acısının kapsamını gösterir.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
3. 3

   İtibar olmazmış yüze gülene

   Canım kurban olsun kadir bilene

   1İtibar olmazmış yüze gülene.

   2Canım kurban olsun değer bilene.

   Yüze gülen kişiye güvenilemeyeceği söylenir; canın değer bilene adanması, görünüşte dostlukla gerçek vefa arasında ölçü kurar. Değer bilene adanan can, güler yüzün geçici cazibesine karşı sınanmış vefayı gerçek ölçü kabul eder.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
4. 4

   Kefen yetişmezmiş garip ölene

   Belki yarin çevresine saralar

   1Kefen yetişmezmiş garip ölene.

   2Belki yarin çevresine sararlar.

   Kefenin garip ölüye yetişmemesi sahipsizliği ağırlaştırır; “yârin çevresine saralar” dizesindeki “çevre”, güvenilir sözlük ya da ikinci tanık olmadan sevgiliye fiziksel yakınlık diye yorumlanmaz. Birim, ölüm ve sarılma imgelerini yan yana getirir; fakat basılı sözcüğün nesnesi çözülmeden tutulur.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
5. 5

   Hayal oldu âşık EMRAH halleri

   Deyin yare gözlemesin yolları

   1Hayal oldu âşık EMRAH halleri.

   2Deyin sevgiliye gözlemesin yolları.

   Emrah kendi hâllerinin hayale dönüştüğünü söyler; sevgiliye yolları gözlememesi haberi, geri dönüş umudunun tükendiğini bildirir. Yolları beklememe haberi, hayale dönüşen geçmişin ardından kavuşma ihtimalini de bilinçli biçimde kapatır.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
6. 6

   Her kesin sevdiği giyer alları

   Koy benim sevdiğim giysin karalar

   1Herkesin sevdiği giyer alları.

   2Bırak, sevdiğim karalar giysin.

   Başkalarının sevgilileri kırmızı giyerken Emrah kendi sevdiğine kara ayırır; renk karşıtlığı, ortak sevince karşı kişisel yas kurar. Kırmızının başkalarına, karanın sevgiliye ayrılması bahar mevsiminin ortasında kişisel matem ilanıdır.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle