DDizegâhDijital şiir arşivi
Şiirler/Ercişli Emrah/Yüce yüce karlı dağlar
İkişer dizelik kaynak birimleriyle halk şiiri · 17. yüzyıl

Yüce yüce karlı dağlar

Şiir yüksek, karlı dağların rüzgârını, mevsimlerini, ırmaklarını, ovalarını ve göllerinde oynayan sunaları tasvir eder. Bu geniş tabiat resmi, Emrah’ın yurdunu araması ve kötü bir yere yerleştiğine yakınmasıyla kişisel acıya döner; dağa, iyi gözleyip sert vurduğu için beddua edilir.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

  1. 1

    Yüce yüce karlı dağlar

    eser yellerin senin

    1Yüce yüce karlı dağlar.

    2Güzel eser yellerin senin.

    Yüksek ve karlı dağlar geniş bir manzara açar; güzel esen yeller, sert yükseltiyi yalnız korkutucu değil canlı bir yer olarak gösterir. Rüzgârın güzelliği, karla kaplı yüksekliği yalnız engel değil içinde hayat dolaşan bir yurt gibi gösterir.

  2. 2

    Gider yazın gelir kışın

    Kar bellerin senin

    1Gider yazın gelir kışın.

    2Kar kucaklar bellerin senin.

    Yaz giderken kışın gelişi mevsim döngüsünü kurar; karın dağ bellerini kucaklaması, soğuğu sarıcı bir beyaz örtüye dönüştürür. Karın beli kucaklaması, mevsim değişimini dağın gövdesinde yinelenen dokunsal bir harekete dönüştürür.

  3. 3

    Her yanda çağlar

    İner düz ovayı boylar

    1Her yanda ırmağın çağlar.

    2İner düz ovayı boylar.

    Her yandan çağlayan ırmaklar dağın suyunu çoğaltır; düz ovaya inip boy vermeleri, yüksekliğin bereketini aşağı bölgelere taşır. Ovaya ulaşan su, dağın yükseklerde biriken bereketini aşağıdaki yaşama aktaran doğal bağdır.

  4. 4

    Yeşil baş sunalar oynar

    Çalkanır göllerin senin

    1Yeşil baş suna kuşları oynar.

    2Çalkanır göllerin senin.

    Yeşil başlı sunaların oyunu gölleri hareketlendirir; çalkalanan su, önceki ırmak ve ova manzarasını kuşlarla canlandırır. Suna kuşlarıyla çalkalanan göl, dağın sessiz görünüşünün içinde oyunlu ve canlı bir sahne açar.

  5. 5

    EMRAH hey der hani yurdum

    Ne kem yerde kurdum

    1EMRAH hey der hani yurdum.

    2Ne kötü yerde mesken kurdum.

    Emrah yurdunun yerini sorarken kötü bir yere mesken kurduğunu söyler; tabiat övgüsü böylece kişisel sürgün ve pişmanlığa döner. Yurt sorusu geldiğinde manzara övgüsü kesilir; dağ, Emrah’ın yanlış yerde kalışının tanığı olur.

  6. 6

    gözledin yahşi vurdun

    Kırılsın kolların senin

    1İyi gözleyip tam isabetle vurdun.

    2Kırılsın kolların senin.

    Dağın iyi gözleyip isabetle vurması kişileştirilmiş bir saldırıdır; kollarının kırılması bedduası, bu darbeye öfkeli bir karşılık verir. Kırılma bedduası, dağın insan gibi nişan alıp vurduğu düşüncesine aynı ölçüde bedensel bir karşılık verir.

Kavram sözlüğü (6) ↓
Kaynak

Metnin kaynağı

Aidiyet doğrulandı

Ercişli Emrah isnadı, 1938 baskısındaki bölüm yerleşimi ve gövdede görünen mahlas için farklı bir okuyucunun kaynakla birebir karşılaştırmasıyla doğrulandı. İsnadı kesinleşmemiş iki kayıt bu diziye alınmadı.

Atıf kanıtını aç ↗

Halk Edebiyatı Antolojisi, 1938; Ercişli Emrah, basılı No. 4, PDF 95–96; 6 birim/12 dize. Görsel kanıt kayıt altındadır; tarama yeniden dağıtılmaz.

Kaynak sayfasını aç ↗Günümüz Türkçesi ve yorumlar Dizegâh editoryası tarafından hazırlanmıştır.
Bir hata mı var? Bildirin

Yanlış bir dize, hatalı bir çeviri ya da eksik bir kaynak gördüyseniz yazın. Metni doğrulayıp düzeltiyoruz.

Okumaya devam edin

Sırada ne var?

Sonraki şiirYüz bin mihnet ile bir bağ yetirdimErcişli Emrah · İkişer dizelik kaynak birimleriyle halk şiiri

Kavram sözlüğü

6 kavram bulundu.

Hup

güzel, hoş

koçar

kucaklar, sarar

suna

zarif su kuşu

kem yer

kötü yer

mesken

oturulan yer

ırmağın

akarsuyun