Târîḫ-i Liḥye (T67)

Tahir’in sakal çıkarmasını tarihleyen beş beyit, yüzü Mushaf’a ve sakalı Ve’l-Leyl suresinin yazısına dönüştürerek sünnet, muska ve hat imgelerini üst üste bindirir.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

1. 1

   Semiyy-i cedd-i sulṭân-ı rusül gül-ġonca-i ḫullet

   Resûl-i Ekremiñ fi‘line var anda kemâl-i meyl

   1Peygamberlerin sultanının atasının adaşı, dostluk bahçesinin gül goncasıdır;

   2onda Yüce Peygamber’in davranışına eksiksiz bir yöneliş vardır.

   Tahir, peygamberlerin sultanının atasının adaşı ve dostluk bahçesinin gül goncası olarak tanıtılır. Adaşlık ile bahçe imgesi, sakalın çıkışını soy ve güzellik övgüsüyle hazırlar.

   Bütün beyit yorumlarını göster ↓

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
2. 2

   Ki bu sâl-i sa‘îd içinde farṭ-ı iḥtirâmından

   Müyesser oldı liḥye sünnetin icrâ-yı ḥaḳḳa neyl

   1Bu kutlu yıl içinde, duyduğu büyük saygı sayesinde

   2sakal sünnetini yerine getirme hakkına erişti.

   Yüce Peygamber'in davranışına tam yönelişin sonucu olarak Tahir'in kutlu yılda sakal sünnetini yerine getirme hakkına eriştiği söylenir. Beden değişimi tarihsel sünnet anlayışına bağlanır.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
3. 3

   Ne liḥye çeşm-i bedden ḥıfẓa bir ta‘vîẕ-i pâkîze

   Ne liḥye sünnet-i sulṭân-ı kevneyn-i melâik-ḫayl

   1Ne sakal! Kem gözden koruyan temiz bir muskadır;

   2ne sakal! Melekler ordusuna sahip iki âlemin sultanının sünnetidir.

   Sakal kem gözden koruyan temiz muska ve melekler ordusuna sahip iki âlemin sultanının sünneti diye övülür. Koruyuculuk ile taklit edilen örnek aynı bedensel işarette birleşir.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
4. 4

   Ne liḥye sûre-i şems-i bahâ tekmîl olup Râsim

   Nüvişte oldı ḥüsn-i ḫaṭla el-ḥaḳ âyet-i ve’l-leyl

   1Ne sakal! Ey Râsim, güzellik güneşinin suresini tamamladı;

   2güzel yazıyla gerçekten ‘ve’l-leyl’ ayeti yazıldı.

   Sakal güzellik güneşinin suresini tamamlar; güzel yazıyla “ve'l-leyl” ayeti yazılmış gibi görünür. Siyah kıl, aydınlık yüz üzerinde gece suresinin hat çizgisine dönüşür.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
5. 5

   Anıñ-çün dil didi tekbîr ile târîḫe bismi’llâh

   Yazıldı muṣḥaf-ı rûyında sûre Ṭâhiriñ ve’l-leyl

   1Bu yüzden gönül, tarih için tekbirle ‘bismillah’ dedi:

   2Tahir’in yüz Mushaf’ında Ve’l-Leyl suresi yazıldı.

   Gönül tarih için tekbirle besmele söyler; Tahir'in yüzü Mushaf, sakalı Ve'l-Leyl suresidir. Maktada dinî söz, yüz ve hat sanatı tek bir kronogram imgesinde birleşir.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle