Târîh-i Sâl (T50)

Uğurlu bir yılı tebrik, saygı ve yüceltmeyle karşılayan iki beyitlik tarih, yılı dünyayı şereflendiren bir talih dönemi sayar.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

1. 1

   Sezâdır Râsimâ bu sâl-i hoş-fâl

   Olınsa tehniyet ta‘zîm ü iclâl

   1Ey Râsim, bu uğurlu yıl layıktır,

   2tebrik, saygı ve yüceltmeyle kutlanmaya.

   İlk beyit hükmü peşin verir: yıl “sezâ”, yani layıktır. Layık görüldüğü şey tek bir kutlama değil üç basamaklı bir dizidir — tehniyet, ta‘zîm, iclâl; tebrikten saygıya, saygıdan ululamaya yükselir. Şair kendine “Râsimâ” diye seslenerek bu hükmü dışarıdan değil kendi ağzından duyurur.

   Bütün beyit yorumlarını göster ↓

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
2. 2

   Ki zîrâ oldı bu târîh mülhem

   Müşerref-sâz-ı ‘âlem sâl-i ikbâl

   1Çünkü bu tarih gönle doğdu:

   2Talih yılı dünyayı şereflendirdi.

   İkinci beyit gerekçeyi “ki zîrâ” ile bağlar ve tarihin kendisini delil yapar: söz hesaplanmış değil “mülhem”, ilham edilmiştir. Kapanıştaki “müşerref-sâz-ı ‘âlem” yılı edilgen bir zaman dilimi olmaktan çıkarıp âleme şeref kazandıran bir fail hâline getirir; “sâl-i ikbâl” de o faili adlandırır.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle