Ser-â-pâ târ-ı mûyun kim girih-gîr eyledi zülfün

Gazel, sevgilinin saçını düğüm, zincir, kement, sümbül demeti, gece hâlesi ve yay kirişi olarak tasvir eder. Saç güçlü aslanları avlar, ay yüzünü gecede resmeder ve ayrılıkta yıldız sayan gönlü aydınlatır; son beyit rüzgârla dağılan bu etkinin yerini sorar.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

1. 1

   Ser-â-pâ târ-ı mûyun kim girih-gîr eyledi zülfün

   Nice dîvânesin derbend-i zencîr eyledi zülfün

   Kemend-i şehre-endâzın olup der-dest-i istignâ

   Nice şîr-i zeber-mülkü nahcîr eyledi zülfün

   Bu şeb mâh-ı âlem-tâb levh-i rûy-ı safînde ey şûh

   Şeb içre meh-i tâbânı tasvîr eyledi zülfün

   Dü deste sünbülün arz eyleyip bâğ-ı temâşâda

   Dimâğ-ı merdüm-i hûba tatîr eyledi zülfün

   Sevâd ile bu şeb bedr-i ruhun kim hâle-dâr etti

   Dil-i encüm-şümâr-ı hicri tenvîr eyledi zülfün

   Müjen tîr ü kemân ebrûların cebhen kemân-keşdir

   Humâr-ı mâye onunçün şekl-i zih-gîr eyledi zülfün

   Perîşân olup bâdın aşikâr o bâğ ile hâli

   Şebâb-ı gerdeninde mi tesîr eyledi zülfün

   1Saçının baştan başa her teli düğüm tuttu;

   2saçın nice deliyi zincir bendine vurdu.

   3Şehre kement atan saçın naz eline geçip

   4nice güçlü ülke aslanını av eyledi.

   5Ey işveli güzel, bu gece saf yüzünün levhasında dünyayı aydınlatan ayı

   6saçın, gece içinde parlayan ayın resmi hâline getirdi.

   7Seyir bahçesinde iki demet sümbülünü gösterip

   8saçın güzel insanların dimağını kokulandırdı.

   9Bu gece dolunay yüzünü karanlıkla hâle içine alan saçın

   10ayrılıkta yıldız sayan gönlü aydınlattı.

   11Kirpiğin ok, kaşların yay, alnın ise yay çekendir;

   12saçın bu yüzden mahmurluğun özünü yay kirişi biçimine soktu.

   13Rüzgârınla perişan olup o bahçe ve ben açıkta kalınca,

   14saçın gençlik boynunda mı etkisini gösterdi?

   Zülf redifi bağlama ve çözme hareketlerini birlikte taşır. İlk beyitlerde deliyi zincire, aslanı ava dönüştüren saç; ortada ayı gece içine alıp koku yayar, sonda ok-keman düzeninin kirişi olur. Rüzgârla perişan oluş, bu güçlü düzenin geçiciliğini açığa çıkarır.

   Bütün bend yorumlarını göster ↓

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle