Bile Bile Sevdaya Tutuldum

Şair sonucunu bilerek sevdaya tutulduğunu, ayrılık ve hasretin bağrındaki kanı uyuşturduğunu anlatır. Sevgiliyi rakiple görmek canını boğazına getirir; elinde ok, başında külahla dünyayı dolaşsa da içindeki aşk külhanı sönmez.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

1. 1

   Sevdana tutuldum ben bile bile

   Ey nârı muhabbet yan içerimde

   1Sonunu bildiğim hâlde senin sevdana tutuldum.

   2Ey sevgi ateşi, içimde yan.

   Anlatıcı sonunu bilerek sevdaya tutulduğunu kabul eder; ikinci dizede sevgi ateşine kendi içinde yanmasını söyler. Bilinçli seçim ile kaçınılmaz yanış yan yana gelerek şiirin gönüllü çile duygusunu başlatır.

   Bütün beyit yorumlarını göster ↓

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
2. 2

   Firakı mihnetle derdi hasretle

   Uyuştu bağrımda kan içerimde

   1Ayrılık sıkıntısıyla, özlem derdiyle,

   2Bağrımdaki kan içimde uyuştu.

   Ayrılık sıkıntısı ile hasret derdi üst üste biner; bağrındaki kanın içerde uyuştuğunu söyleyen anlatıcı acıyı doğrudan bedene taşır. Kaynakta bulunmayan ikinci bir ‘can’ öznesi eklenmez; hissizlik yalnız basılı kan imgesi üzerinden açıklanır.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
3. 3

   Zülfü dilber gibi aklım perişan

   Gezerim âlemi mestü sergerdan

   1Aklım, sevgilinin dağınık saçı gibi perişan.

   2Gezerim âlemi sarhoş ve başıboş.

   Aklın sevgilinin dağınık saçı gibi perişan olması, zülüf imgesini ruh hâline taşır. Dünyayı sarhoş ve başıboş dolaşmak da bu zihinsel çözülmenin dışarıdan görünen davranışına dönüşür.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
4. 4

   Yari ağyar ile gördüğüm zaman

   Ta hulkuma gelir can içerimde

   1Sevgiliyi rakibin yanında gördüğüm zaman,

   2İçimdeki can boğazıma kadar gelir.

   Sevgili rakibin yanında görüldüğünde kıskançlık en yüksek noktasına çıkar. Canın boğaza gelmesi yalnız bir deyim değil, önceki birimdeki iç sarhoşluğun ölüm sınırına dayanmasını gösteren bedensel tepkidir.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
5. 5

   GEDAYÎ elde tir başta bir külâh

   Dolaştım âlemi dergâh bedergâh

   1Gedâyî, elinde ok, başında külahla,

   2Dünyayı dergâhtan dergâha dolaştım.

   Elindeki tîr, yani ok ile başındaki külah Gedâyî’yi silahlı ve alışılmadık bir gezgin görünümünde sunar. Dergâhtan dergâha dünyayı dolaşması, aşk acısıyla yönünü ve sığınacağı kapıyı aradığını gösterir; kaynakta değnek bulunmaz.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
6. 6

   Zeminden semeya çıktı sûzi ah

   Bir külhanı aşk var san içerimde

   1Yakıcı ahım yerden göğe kadar yükseldi.

   2İçimde bir aşk ocağı var san.

   Yakıcı ahın yerden göğe yükselmesi çekilen acının büyüklüğünü kozmik ölçüye taşır. İçeride bir aşk külhanı bulunduğu hükmü, şiiri dışarıdaki yolculuktan yeniden sönmeyen iç ateşe döndürerek kapatır.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle