DDizegâhDijital şiir arşivi
Şiirler/Sünbülzâde Vehbî/Sevdirir kendiyi uşşâka o tıfl-ı mekteb
Gazel · 18.–19. yüzyıl

Sevdirir kendiyi uşşâka o tıfl-ı mekteb

Mektepli sevgili, dinî terimleri cilveli bir ders dili içinde kullanır; bir beden olma sözü hulûl inancına bağlanan nükteli bir kuşku doğurur.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

  1. 1

    Sevdirir kendiyi ‘uşşâka o

    Gâh ihlâs okuyup gâhice emr-i fe’rgab

    Cism-i vâhid olalım dermiş o cân-pâresine

    Korkarım şeyhi dahi oldu hulûlî-mezheb

    Görse bir kâmeti mevzûn güzeli serv gibi

    Begenir togrusu üftâde-i şâ’ir-meşreb

    Yeter ey kanı içine akacak

    Görelim biz de henüz bâkire mi bint-i ‘ineb

    Merd iseñ bikr-i mezâmîne çalış ey Vehbî

    Şîve-i bîveye meyl etme misâl-i Zeyneb

    1O mektepli çocuk kendini âşıklara sevdirir;

    2bazen İhlâs okur, bazen 'Boş kalınca yönel' emrini.

    3Gönül parçasına 'Tek beden olalım' demiş;

    4korkarım şeyh de hulûl inancına kapılmış.

    5Servi gibi ölçülü boylu bir güzel görse

    6şair yaradılışlı âşık onu gerçekten beğenir.

    7Ey meyhaneci piri, içine kan akacak kadar içmek yeter;

    8bakalım üzümün kızı hâlâ bakire mi?

    9Ey Vehbî, yiğitsen söylenmemiş anlamlar bulmaya çalış;

    10dul üsluba, Zeynep örneği gibi, meyletme.

    Mektepli sevgili, dinî terimleri cilveli bir ders dili içinde kullanır; bir beden olma sözü hulûl inancına bağlanan nükteli bir kuşku doğurur. Şarap kızı için bakirelik, şiir için de söylenmemiş anlam ölçüsü aranır. Vehbî, hazır ve eskimiş üslubu dul benzetmesiyle reddedip özgün mazmunu açıkça savunur.

Kavram sözlüğü (6) ↓
Kaynak

Metnin kaynağı

Aidiyet doğrulandı

Şiir, bağlı kaynakta Sünbül-zâde Vehbî Mehmed Efendi adına kayıtlıdır; başlık, gövde ve şair kimliği sabit kaynak zinciriyle eşleştirilmiştir.

Atıf kanıtını aç ↗

Metin, Internet Archive kaydındaki tarihî taramaya bağlıdır. Günümüz Türkçesi ve açıklamalar ayrı editoryal katmandır.

Kaynak sayfasını aç ↗Günümüz Türkçesi ve yorumlar Dizegâh editoryası tarafından hazırlanmıştır.
Bir hata mı var? Bildirin

Yanlış bir dize, hatalı bir çeviri ya da eksik bir kaynak gördüyseniz yazın. Metni doğrulayıp düzeltiyoruz.

Okumaya devam edin

Sırada ne var?

Sonraki şiirVar dâmen-i Yûsuf gibi bir pâk etek tutSünbülzâde Vehbî · Gazel

Kavram sözlüğü

6 kavram bulundu.

hulul

Tanrısal özün bir bedene girdiğini savunan inanç.

bint-i ineb

Üzümün kızı, şarap.

bikr-i mezamin

Daha önce söylenmemiş özgün şiir anlamları.

tıfl-ı mekteb

Okula devam eden genç öğrenci.

serv-kâmet

Servi ağacına benzetilen düzgün uzun boy.

pîr-i mugan

Meyhanenin bilge ve yol gösterici piri.