DDizegâhDijital şiir arşivi
Şiirler/Sünbülzâde Vehbî/Var dâmen-i Yûsuf gibi bir pâk etek tut
Gazel · 18.–19. yüzyıl

Var dâmen-i Yûsuf gibi bir pâk etek tut

Tut emri şiirin hareketini belirler: Yusuf’un temiz eteğine sarılmak, kuşkulu oruçtan kaçınmak ve tuz hakkını gözetmek aynı öğüt zincirinde birleşir.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

  1. 1

    Var gibi bir pâk etek tut

    Ammâ ki sakın çıkmasın elden anı pek tut

    Ben bu gece niyyetliyim ol hwân-ı visâle

    Zâhid yürü sen şübhe ile rûze-i şek tut

    Tuzlu oturur soñra sakın kıyma kebâba

    Ey biraz hakk-ı nemek tut

    Tutkun gibi bir lu’b ile agyâra tutulma

    Bu pendimi ey şûh gerek tutma gerek tut

    Dizgin gerecek yok saña bu ‘arsada Vehbî

    Esb-i kalemiñ sen de ‘inânın çekerek tut

    1Git, Yusuf'un eteği gibi temiz bir eteğe sarıl;

    2ama elinden çıkmasın, onu sıkı tut.

    3Ben bu gece kavuşma sofrasına niyetliyim;

    4ey sofu, sen git, kuşkulu günün orucunu tut.

    5Sonra tuzlu gelir; kebaba kıymaya kalkma;

    6ey şarap içen rind, biraz tuz hakkını gözet.

    7Bir oyuna gelip de rakibe tutulma;

    8ey güzel, öğüdümü ister tut ister tutma.

    9Ey Vehbî, bu meydanda dizginini gerecek kimse yok;

    10kalem atının dizginini çekip sağlam tut.

    Tut emri şiirin hareketini belirler: Yusuf’un temiz eteğine sarılmak, kuşkulu oruçtan kaçınmak ve tuz hakkını gözetmek aynı öğüt zincirinde birleşir. Rakibin oyununa tutulmama uyarısı, sözün tutulup tutulmamasını sevgiliye bırakır. Vehbî sonunda kalem atının dizginini kendi elinde tutan şair olarak görünür.

Kavram sözlüğü (6) ↓
Kaynak

Metnin kaynağı

Aidiyet doğrulandı

Şiir, bağlı kaynakta Sünbül-zâde Vehbî Mehmed Efendi adına kayıtlıdır; başlık, gövde ve şair kimliği sabit kaynak zinciriyle eşleştirilmiştir.

Atıf kanıtını aç ↗

Metin, Internet Archive kaydındaki tarihî taramaya bağlıdır. Günümüz Türkçesi ve açıklamalar ayrı editoryal katmandır.

Kaynak sayfasını aç ↗Günümüz Türkçesi ve yorumlar Dizegâh editoryası tarafından hazırlanmıştır.
Bir hata mı var? Bildirin

Yanlış bir dize, hatalı bir çeviri ya da eksik bir kaynak gördüyseniz yazın. Metni doğrulayıp düzeltiyoruz.

Okumaya devam edin

Sırada ne var?

Sonraki şiirVisâlin îdinin cân ile kan hayrânıyız cânâ
Visâliñ ‘îdiniñ cân ile kan hayrânıyız cânâ
Sünbülzâde Vehbî · Gazel

Kavram sözlüğü

6 kavram bulundu.

şüpheli gün orucu

Ramazanın başlayıp başlamadığı kuşkulu günde tutulan oruç.

tuz hakkı

Birlikte yenilen yemeğin doğurduğu sadakat borcu.

dâmen-i Yûsuf

Yusuf'un temizliğini simgeleyen iffetli etek.

hân-ı visâl

Sevgiliye kavuşmanın sofraya benzetilen nimeti.

rind-i mey-âşâm

Şarap içmeyi seven kalender kişi.

esb-i kalem

Şiir yazan kalemin ata benzetilmiş biçimi.