Tema
Öğüt şiirleri
46 şiir · 19 şair
Öğüt şiirinin en eski biçimi tekke geleneğindedir ve hep aynı yapıyı taşır: bir emir, bir gerekçe, bir uyarı. Kul Himmet'in “gönül yıkma” nefesi beş dörtlük boyunca tek bir kuralı tekrarlar.
Millî Edebiyat'ta öğüt gençliğe döner. Mehmet Emin Yurdakul önce gencin hakkını teslim eder, sonra onu yere indirir: “Sen toprağın evlâdısın, bunu asla unutma.” Övgüyle uyarıyı aynı şiirde tutmak, öğüdün kabul edilmesini kolaylaştırıyor.
En ilginç örnekler öğüdün kendine döndüğü yerlerdir. Neyzen Tevfik yedi dörtlük boyunca akıl verdikten sonra “Neyzen gibi olma” diyerek kendini kötü örnek gösterir.
Bu sayfadaki şiirler nasihatin nasıl bir otorite gösterisi olmaktan çıkıp bir itirafa dönüştüğünü gösteriyor.
Arşivden
Katalogda filtrele →46 şiir

Şah İsmail Hatâyî16. yüzyıl · Nefes
Akıl gel berü gel berü
Kul Himmet16.–17. yüzyıl · Koşma
Aklım fikrim yar eyledim ben sana
Âşık Ömer17. yüzyıl · Musammat
Çünki bildin âlemin nakş-ı hayâtı bî sebâtÂlemin Hayatı Sebatsızdır

Neyzen Tevfik20. yüzyıl · Koşma
Hicran destanını kendinden oku,Anladın Mı?
Âşık Ömer17. yüzyıl · Şiir
Âşık oldum leblerinin kandine bir kimsenin
Âşık Ömer17. yüzyıl · Şiir
Aşk u mahabbetten da’vâ kılanlar

Mehmet Âkif Ersoy19.–20. yüzyıl · Manzume
Âtiyi karanlık görerek azmi bırakmak...
Âşık Ömer17. yüzyıl · Koşma
Başınçün bir sual sorayım sanaBaşın İçin Bir Sual Sorayım Sana
Âşık Ömer17. yüzyıl · Şiir
Behey cevredici dilber niçün insâfa gelmezsin
Teslim Abdal17. yüzyıl · Nefes
Benim bu sözlerim her dem sanadır
Nazîr İbrahim18. yüzyıl · Kıta
Bį-vefālar içre olmış ķāǾideBî-vefâlar İçre Olmış Kâide

Mehmet Emin Yurdakul19.–20. yüzyıl · Manzume
Evet gençsin, sen de eski cihanları yıkarsın;Bir Delikanlıya
Cenab Şahabeddin19. yüzyıl · Manzume
Gel çocugum naz ileBir Kırlangıç
Âşık Ömer17. yüzyıl · Şiir
Bir lâhza âlemin zevk u safâsı
Âşık Ömer17. yüzyıl · Şiir
Ey perî bu hüsnile düşnâm edersin mâha senBu Güzellikle Aya Söz Söylersin
Âşık Ömer17. yüzyıl · Şiir
Hep nasîhattir sana bu sözlerim sayma gönülBu sözlerimin hepsi sana öğüttür, gönül

Şah İsmail Hatâyî16. yüzyıl · Koşma
Bu yolun yolcusu olayım dersen
Kânî18. yüzyıl · Kıt‘a
Cem‘iyyet-i vuslat-gede-i şâhı unutma
Âşık Ömer17. yüzyıl · Şiir
Cihân içre hazer etmek gerek insan munâfıktan

Şah İsmail Hatâyî16. yüzyıl · Nefes
Dervişlük aydur bana
Âşık Ömer17. yüzyıl · Koşma
Ermedin murâda ermedin hâlâ
Âşık Ömer17. yüzyıl · Şiir
Ey efendim derde düştüm bir devâ bilmez misin
Âşık Ömer17. yüzyıl · Şiir
Ey dilâ fehm eyle Hak’kın sun’-i ferdâniyyetinEy gönül, Tanrı’nın eşsiz yaratışını kavra
Âşık Ömer17. yüzyıl · Şiir
Dilberâ çevrin çeker âşık kemân ebrûlarınEy güzel, âşık yay kaşlarının eziyetini çeker