Târîh 5

Şerif'in sakal bırakmasını üç beyitte kutlayan tarih, soyluluk ve edep övgüsünü aile geleneğinin sürdürülmesiyle bağlar; yeni sakalı uzun ömür için şerefli bir yazı sayar.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

1. 1

   Seyyid-i ‘âlî neseb mahdûm-ı dânâ-yı edeb

   Matla‘-ı mihr-i ma‘ârif ol Şerîf ibn-i Şerîf

   1Yüce soylu seyyid, edebi bilen oğul;

   2bilgi güneşinin doğduğu yer olan Şerif oğlu Şerif'tir.

   İlk beyit övgüyü soy, edep ve bilgi olmak üzere üç eksende toplar. “Matla‘-ı mihr-i ma‘ârif” tamlaması kişiyi bilginin doğduğu ufuk yapar; “Şerîf ibn-i Şerîf” tekrarı ise adı babadan oğula geçen bir unvan gibi çınlatır.

   Bütün beyit yorumlarını göster ↓

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
2. 2

   Sünnet-i ceddin mehâsinle çün ihyâ eyledi

   Bâ‘is-i kurb ide Hak ikbâl-ile ola ‘arîf

   1Atasının geleneğini sakalıyla canlandırdığı için,

   2Allah bunu yakınlığa vesile etsin; talihle bilgili olsun.

   İkinci beyit sakalı doğrudan anmadan “mehâsin” diyerek hem güzel nitelikleri hem sakalı aynı sözde tutar. “Sünnet-i cedd” ifadesi bunu atadan gelen bir uygulamanın canlandırılması sayar ve karşılığında yakınlık ile bilgelik diler.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
3. 3

   Hâl-dârın yazdı Râsim de aña târîh idüp

   Oldı tûl-i ‘ömrine nev-lihyesi hatt-ı şerîf

   1Râsim onun durumunu tarih olarak yazdı;

   2yeni sakalı uzun ömrüne şerefli bir yazı oldu.

   Makta yazma ile yüzü birleştirir: Râsim “hâl-dâr”ını tarih olarak yazar, yeni sakal da uzun ömür için “hatt-ı şerîf” olur. Hat sözü aynı anda hem yazı hem yüzdeki tüy sırası anlamına geldiğinden tebrik bir kitabe okuması gibi kapanır.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle