Şol dem ki gamın bağrımı hûn itdi sitemden

Kanlı gözyaşıyla başlayan gazel, sevgilinin dudağını İsa’ya can veren yaratılış kudretiyle ilişkilendirir; sümbül-kâkül ve kalem-kirpik oyunlarından sonra Cem’in boş kalan kadehine varır.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

1. 1

   Şol dem ki gamın bağrımı hûn itdi sitemden

   Gözüm yaşı hûnâb oluben akdı o demden

   Halk itdi dehânında leb-i rûh fezânı

   Îsâ’yı vücûde getiren ketm-i ademden

   Çengel çiçeği kıldı kazâ sünbül-i bağı

   Uğurladı bu bûyı diye kâkül-i hamden

   Nâmemde değil nokta-i sürh anı yazarken

   Kan tamdı varak üstüne müjgân-ı kalemden

   Konulmaz idi meclis-i âlemde nigûnser

   Câmı feleğin Emrî tehî kalmasa Cem’den

   1Gamın zulümle bağrımı kana çevirdiği anda,

   2gözyaşım kanlı su olup o zamandan beri aktı.

   3Yaratıcı, onun ağzında can bağışlayan dudağı yarattı;

   4İsa’yı da yokluğun gizliliğinden varlığa getiren odur.

   5Kader, bağın sümbülünü çengel çiçeğine çevirdi;

   6“Bu kokuyu kıvrımlı kâkülden çaldı” diye onu yakaladı.

   7Mektubumdaki kırmızı nokta mürekkep değildir; onu yazarken

   8kalemin kirpiğinden kâğıdın üstüne kan damladı.

   9Dünya meclisinde feleğin kadehi baş aşağı konmazdı,

   10ey Emrî, Cem’den boş kalmasaydı.

   Şiirde kırmızılık ilk beyitte bağır ve gözyaşı kanı, dördüncü beyitteyse mektuba düşen kanlı nokta olarak geri gelir. Sevgilinin dudağı yokluktan hayat çıkaran nefesle yüceltilirken sümbül, kıvrık saçın kokusunu çalan bir suçlu gibi kişileştirilir. Son beyitte baş aşağı duran gök kadehi, Cem’in yokluğu yüzünden dünya meclisinin eksilmiş neşesini gösterir.

   Bütün bend yorumlarını göster ↓

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle