Sorma o perî cevri bana yâ neden eyler

Gazel, peri sevgilinin cefasının nedenini çözümsüz bırakır; saç teli, tarak, pervane, bülbül ve kader zinciriyle aşkın deliliğe götüren düzenini anlatır. Son beyit sakiye Esrar’ın gönlüne şarap seli salmasını buyurur.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

1. 1

   Sorma o perî cevri bana yâ neden eyler

   Bilmez bunu bir kimse ki hâlâ neden eyler

   Tel kırma visâl isteyerek cevr-i bütândan

   Zîrâ ki seni dil gibi bir şâneden eyler

   Pervânesini görmedi mi gonca-i şem’in

   Bülbül acabâ yanmağa pervâ neden eyler

   Zencîr-i kazâ mı aceb ol zülf-i girihgîr

   Her tuttuğunu zümre-i dîvâneden eyler

   Bu cevr ü cefâ tavrı u ezâ ey saçı Leylâ

   Âhir seni bir âşık-ı dîvâneden eyler

   Ur seyl-i şerâba dil-i Esrâr’ı ki sâkî

   Yoksa seni bir âh ile meyhâneden eyler

   1O peri bana neden eziyet eder diye sorma.

   2Bunu hâlâ neden yaptığını kimse bilmez.

   3Put gibi güzellerin cefası yüzünden kavuşmayı dilerken teli koparma;

   4çünkü seni, gönül gibi, bir tarağa dönüştürür.

   5Mumun goncası kendi pervanesini görmedi mi?

   6Bülbül acaba yanmaktan neden çekinir?

   7O düğüm düğüm saç, kaderin zinciri midir?

   8Çünkü tuttuğu herkesi deliler topluluğuna katar.

   9Ey Leyla saçlı, bu eziyet, cefa ve incitme tavrı

   10sonunda seni de çılgın bir âşığa çevirecek.

   11Ey saki, Esrar’ın gönlüne şarap selini sal;

   12yoksa bir ahla seni de meyhaneden edecektir.

   “Neden eyler” redifi sebep arayışını sürdürürken imgeler akılcı cevap yerine dönüşümler üretir: saç zincire, âşık deliye, ah ise meyhaneyi tehdit eden güce dönüşür. Şiirin mantığı açıklamadan çok aşkın bulaşıcı etkisine dayanır.

   Bütün bend yorumlarını göster ↓

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle