Suʾāli ideni bilsem ne gidi
Soruyu soran kişiyi sert bir hakaretle anan iki dize, gidi ve kâfir kelimelerinin yerini değiştirerek öfkeyi ses oyununa dönüştürür. Köksal'ın kesin A grubundaki Yavuz Sultan Selim atfı yalnız bu müstakil parçaya ilişkindir.
Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.
- 1
Suʾāli
midür mi
1Bu soruyu soranın nasıl bir alçak olduğunu bir bilsem;
2Alçak bir kâfir midir, yoksa kâfir bir alçak mı?
Metnin kaynağı
Köksal 2019'un A kümesi, mecmua kayıtları ve şiirdeki Selîmî/Selim Şah işaretleri temelinde bu manzumeyi Yavuz Sultan Selim'e kesin olarak bağlar.
Atıf kanıtını aç ↗M. Fatih Köksal, “Yavuz Sultan Selîm'in Türkçe Şiirleri”, Türk Kültürü İncelemeleri Dergisi 40 (2019); koksal2019-A23; kaynak(lar): Mecmû'a-i Eş'âr, Millet Kütüphanesi Ali Emîrî Mnz. 643, 15b; Cönk, Millî Kütüphane Yz. Cönk 109, 28b. Yavuz Sultan Selim'in Türkçe şiir söylediği çağdaşı Sehî Beg ve Latîfî tarafından reddedilir; Türkçe manzumelerin ona aidiyeti mecmua kayıtları temelinde Köksal'ın 2019 neşrinde kurulmuştur. Torunu II. Selim de Selîmî mahlasını kullandığından neşir aidiyeti kesinleşmeyen manzumeleri ayırır; bu şiir kesin A kümesindedir. Makale metni dergi politikasında CC BY-NC 4.0 olarak sunulur; ticari canlı kullanım ayrı izin olmadan yapılmamalıdır.
Kaynak sayfasını aç ↗Günümüz Türkçesi ve yorumlar Dizegâh editoryası tarafından hazırlanmıştır.
Beyit aynı iki sözcüğü ters sırayla yineleyerek hakareti mantıksal bir soru kılığına sokar. Anlam iki seçenekte de değişmez; kâfir ve gidi yer değiştirince asıl etki bilgi edinmekten değil, öfkenin ritmik tekrarından doğar.