Şu karşıdan gelen dilber

Sekiz heceli dört bentte, karşıdan gelen güzelin her karşılığı yinelenen bir nakaratla geciktirilir; şiir selamı, kavuşmayı ve yakarışı sırayla sayar ve son bentte mahlasıyla birlikte gecikmeyi bir kural gibi kaydeder.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

1. 1

   Şu karşıdan gelen dilber

   Gelir amma neden sonra

   Bir selama kail oldum

   Verir amma neden sonra

   1Şu karşıdan gelen güzel

   2gelir ama çok sonra.

   3Bir selama razı oldum;

   4verir ama çok sonra.

   Bent aynı kalıbı iki kez kurar: bir eylem söylenir, ardından nakarat onu geciktirir. Konuşan kişi bütün isteğini tek bir selama indirmiştir, buna bile karşılık gecikmeyle gelir. Karşıdan gelme hareketi görünür, varış görünmez.

   Bütün dörtlük yorumlarını göster ↓

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
2. 2

   Bahçede açılan güller

   Dalında öten bülbüller

   Bizi zemmeyleyen diller

   Çürür amma neden sonra

   1Bahçede açılan güller,

   2dalında şakıyan bülbüller,

   3bizi çekiştiren diller;

   4çürür ama çok sonra.

   Üç dize üst üste sıralanıp yüklemi bekletir: güller, bülbüller, diller. Yüklem gelince üçünü birlikte çürütür; açılan ve öten şeylerle çekiştiren diller aynı sona bağlanır. Sitem burada öç değil, sabırla söylenmiş bir kesinliktir.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
3. 3

   Gördüm yarimin yüzünü

   Öptüm dostumun gözünü

   Aradım buldum izini

   Buldum amma neden sonra

   1Sevgilimin yüzünü gördüm,

   2dostumun gözünü öptüm,

   3izini aradım, buldum;

   4buldum ama çok sonra.

   Üç dize art arda tamamlanmış eylemleri sayar: gördüm, öptüm, aradım buldum. Kavuşmanın gerçekleştiği tek bent burasıdır. Dördüncü dize bulma fiilini yineleyerek kazancı geri almaz, yalnız vaktini söyler; bulmak gerçek, zamanı geç.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
4. 4

   Kolumdan uçurdum bazı

   Yeter ettin bana nazı

   Aşık Ömer'in niyazı

   Geçer amma neden sonra

   1Şahini kolumdan uçurdum,

   2bana yeterince naz ettin;

   3Âşık Ömer'in yakarışı

   4geçer ama çok sonra.

   Avcı kuşunu kolundan uçurmak, elde tutulanın kaybını tek imgeyle söyler. Sitem sonra doğrudan sevgiliye döner ve mahlas dizesi bunu yakarışa çevirir. Kapanış yakarışın karşılık bulacağını söyler, ama gecikme koşulunu kaldırmaz.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle