Sultan Veled hakkında medhiyeyi muhtevi

Sultan Veled medhiyesi, mürşide bağlılığın insanı manevi hükümdarlığa yükselteceğini söylerken mal, saray ve beden düşkünlüğünü sert biçimde eleştirir. Nefis devi Süleyman kıssasıyla, gerçek devlet ise Allah’ı bulmakla açıklanır.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

1. 1

   İy ki hezâr âferîn bu nice sultân olur

   Kulı olan kişiler husrev ü hâkân olur

   Ayağının tozını sürme çeken gözine

   Nesne görür gözi kim vâlih ü hayrân olur

   Şerbetinin katresin her kim içer cür’asın

   Gönli güher doluben sînesi ummân olur

   Sen maluna tapmagıl köşk ü saray yapmagıl

   Şol çalışub yapduğun son ucı vîrân olur

   İşbu sûretdür kamu ol tayidur bu amû

   Şartı müselmânlığın sıdk ile îmân olur

   Sana direm iy dede sanma dîvi dünyede

   Nefs dîvin zabt iden dinde Süleymân olur

   Bislemegil tenüni ni’met-i biryân ile

   Bir gün olur bu tenün tamuda biryân olur

   Tutar isen buyruğın terk idegör ayruğın

   Taş ü demür mumlayın hükmüne fermân olur

   Bir kişi kim mâl bulur sanma ki devlet bulur

   Devleti bulan kişi Allah’ı bulan olur

   Hâlıkını isteyen nâhalef olmuş değül

   Halka gönül bağlayan sonra peşîmân olur

   İy başına dir o gün Allah’ı iste bu gün

   Uslu sözidür yoğün bunda ne yalan olur

   Her ki bu gün Veled’e inanuben yüz süre

   Yohsul ise bay olur bay ise sultân olur

   1Ey binlerce övgüye layık kişi, bu nasıl bir sultandır ki,

   2ona kul olanlar hükümdar ve hakan olur.

   3Ayağının tozunu gözüne sürme çekenin,

   4gözü öyle şeyler görür ki hayran kalır.

   5Şerbetinin bir damlasını kim içerse,

   6gönlü cevherle dolar, göğsü okyanus olur.

   7Malına tapma, köşk ve saray yapma;

   8çalışıp yaptığın sonunda viran olur.

   9Bütün bunlar görünüşten ibarettir: şu tay, bu amca diye gördüklerin;

   10Müslümanlığın şartı içtenlik ve imandır.

   11Sana söylüyorum ey büyüğüm, dünyadaki devi uzakta sanma;

   12nefis devini zapt eden, dinde Süleyman olur.

   13Bedenini kızarmış nimetlerle besleme;

   14bir gün bu beden cehennemde kızarır.

   15Buyruğunu tutarsan başkasını terk et;

   16taş ve demir bile mum gibi hükmüne boyun eğer.

   17Bir insan mal bulunca devlet buldu sanma;

   18asıl bahtı bulan, Allah'ı bulan kişidir.

   19Yaratıcısını isteyen kötü bir evlat değildir;

   20halka gönül bağlayan sonunda pişman olur.

   21O gün “eyvah!” dersin; Allah’ı bugün ara.

   22bu akıllı sözdür, bunda yalan yoktur.

   23Kim bugün Veled'e inanarak yüz sürerse,

   24yoksulsa zengin, zenginse sultan olur.

   İlk üç beyitte ayağın tozu sürmeye, şerbet damlası cevhere ve göğüs okyanusa dönüşür; böylece Sultan Veled’in feyzi somut imgelerle büyütülür. Ardından söyleyiş öğüt tonuna geçer: mülk yıkılır, beden fanidir ve insanın asıl yenmesi gereken dev kendi nefsidir. Son beyit yüz sürmeyi dünyevi zenginlikten manevi sultanlığa taşıyan bir sonuç kurar.

   Bütün bend yorumlarını göster ↓

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle