DDizegâhDijital şiir arşivi
Şiirler/Enîs Receb Dede/Ten-i bîdil tekâpûda hemîşe bîmecâl olsun
manzume · 18. yüzyıl

Ten-i bîdil tekâpûda hemîşe bîmecâl olsun

Gazel kavuşma arzusunu sevgilinin tuzlu yakut dudağı ve şarap kadehiyle kurar; kem gözden korunma duasının ardından üstadın gönlüne sevinç veren şiir nüktesini baştan başa hayal içinde hayal diye niteler.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

  1. 1

    Ten-i bîdil tekâpûda hemîşe olsun

    Dil-i mest-i mahabbetde heman olsun

    Dokunsun tek heman leb-i câma

    Katarsan nemek kat kat helâl olsun

    Hüdâ hıfz ede tıfl-ı civân bahtı

    Olur mansûr elbette meh-i hüsnü hilâl olsun

    Dil-i üstâd-ı hoş tab’a neşât îsâr eder çün kim

    Serâser nükte-i nazmın hayâl ender hayâl olsun

    Heman mir’ât-ı hüsn içre gönül olsun nazargâhın

    Dilersen Enîs’in bîmisâl olsun

    1Gönülsüz beden çırpınışta daima güçsüz kalsın;

    2aşkla sarhoş gönülde yalnız kavuşma arzusu olsun.

    3Yeter ki tuzlu yakut dudağı kadehin ağzına dokunsun;

    4saf şaraba tuz katsan, kat kat helâl olsun.

    5Allah o genç talih çocuğunu kem gözün acısından korusun;

    6güzellik ayı hilâl kalsa da sonunda üstün gelir.

    7Çünkü hoş yaradılışlı üstadın gönlüne sevinç bağışlar,

    8şiirinin baştan başa hayal içinde hayal olan nüktesi.

    9Güzellik aynasında senin bakış yerin yalnız gönül olsun,

    10vahdet meclisinde Enîs’in benzersiz olmasını dilersen.

    Bedenin güçsüzlüğü gönlün kavuşma isteğiyle karşı karşıya gelir. Sevgilinin dudağındaki tuz hem tat hem çekicilik anlamıyla saf şarabı bile helâl saydırır. Son bölümde dize sırası korunur: önce hoş yaradılışlı üstadın gönlüne sevinç bağışlama hükmü gelir, ardından bunun sebebi olan şiir nüktesinin baştan başa hayal içinde hayal oluşu söylenir.

Kavram sözlüğü (6) ↓
Kaynak

Metnin kaynağı

Aidiyet doğrulandı

Şiir, bağlı kaynakta Enîs Receb Dede adına kayıtlıdır; başlık, gövde ve şair kimliği sabit kaynak zinciriyle eşleştirilmiştir.

Atıf kanıtını aç ↗

Metin, Wikimedia Commons taramasının ilgili sayfasına bağlıdır. Günümüz Türkçesi ve açıklamalar ayrı editoryal katmandır.

Kaynak sayfasını aç ↗Günümüz Türkçesi ve yorumlar Dizegâh editoryası tarafından hazırlanmıştır.
Bir hata mı var? Bildirin

Yanlış bir dize, hatalı bir çeviri ya da eksik bir kaynak gördüyseniz yazın. Metni doğrulayıp düzeltiyoruz.

Okumaya devam edin

Sırada ne var?

Sonraki şiirTennûr edeli milk-i dili nûr-i mahabbetEnîs Receb Dede · manzume

Kavram sözlüğü

6 kavram bulundu.

bîmecâl

güçsüz, dermansız

lâ’l-i nemekrîzin

tuz saçan yakut dudak

renc-i nazardan

kem gözün zararından

bezm-i vahdette

birlik meclisinde

şevk-i visâl

aşkla sarhoş gönülde yalnız kavuşma arzusu olsun

bâde-i nâba

saf şaraba tuz katsan, kat kat helâl olsun