DDizegâhDijital şiir arşivi
Şiirler/Bakkalzâde Ali Edîbî/Teng oldı cihân başıma âh-ı seherimden
manzume · 16.–17. yüzyıl

Teng oldı cihân başıma âh-ı seherimden

Gazel, sabah ahı ve gözyaşıyla daralan dünyayı; başa üşüşen bela kuşlarını, sevgilinin saçına duyulan sevdayı ve dinmeyen iniltileri anlatır.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

  1. 1

    Teng oldı cihân başıma

    Âlem görünür mi gözüme eşk-i terimden

    vü sitemi başıma üşti

    Evvel kuş uçurmazdı ol âfet üzerimden

    Başımda hevâ-yı ser-i zülfidir o yârın

    Ahbâb suâl eyler ise derd-i serimden

    Hemdemlik idüp bezm-i belâda hele eşgim

    Durulmadı bir niçe zamândır nazarımdan

    Ahvâlimi sormazsa Edîbî nola dilber

    Derd-i bilür nâlelerimden

    1Sabah ahımdan dünya başıma daraldı.

    2Taze gözyaşımdan dünya gözüme görünür mü?

    3Bela ve eziyet kuşları başıma üşüştü;

    4oysa o afet önceleri üzerimden kuş bile uçurmazdı.

    5Başımda o sevgilinin saç ucunun sevdası var;

    6dostlar baş ağrımı sorarsa sebebi budur.

    7Gözyaşım bela meclisinde bana yoldaş oldu;

    8bakışlarımdan nice zamandır dinip durulmadı.

    9Sevgili halimi sormazsa ne çıkar, ey Edîbî;

    10Hasta gönlün derdini iniltilerimden bilir.

    Şair fiziksel baş ağrısını saçın ucuna duyulan sevdayla kelime oyununa dönüştürür. Kuşların başa üşüşmesi ile eskiden sevgilinin üzerinden kuş uçurtmaması karşılaştırılır. Son beyitte sevgili hal sormasa bile iniltiler hasta gönlün tanığı olur; böylece sözsüz acı kendi bilgisini taşır.

Kavram sözlüğü (6) ↓
Kaynak

Metnin kaynağı

Aidiyet doğrulandı

Şiir, bağlı kaynakta Edîbî (Bursalı Ali, ö.1619) adına kayıtlıdır; başlık, gövde ve şair kimliği sabit kaynak zinciriyle eşleştirilmiştir.

Atıf kanıtını aç ↗

Metin, Wikimedia Commons taramasının ilgili sayfasına bağlıdır. Günümüz Türkçesi ve açıklamalar ayrı editoryal katmandır.

Kaynak sayfasını aç ↗Günümüz Türkçesi ve yorumlar Dizegâh editoryası tarafından hazırlanmıştır.
Bir hata mı var? Bildirin

Yanlış bir dize, hatalı bir çeviri ya da eksik bir kaynak gördüyseniz yazın. Metni doğrulayıp düzeltiyoruz.

Okumaya devam edin

Sırada ne var?

Önceki şiirSubhdem nerkisler üzre jâle olmuştu iyânBakkalzâde Ali Edîbî · manzume

Kavram sözlüğü

6 kavram bulundu.

âh-ı seherimden

sabah vaktindeki ahımdan

Mürgân-ı belâ

bela kuşları

dil-i bîmârı

hasta gönlü

eşk-i ter

Yeni dökülmüş sıcak gözyaşı.

hevâ-yı ser-i zülf

Sevgilinin saç ucuna duyulan tutkulu arzu.

bezm-i belâ

Acıların toplandığı bela meclisi.