DDizegâhDijital şiir arşivi
Şiirler/Vanlı Dürrî Ahmed Efendi/Ümîd-i gerden iderken semen semen diyerek
manzume · 18. yüzyıl

Ümîd-i gerden iderken semen semen diyerek

Yasemin boyun umudundan yara, kefen ve ölüm tabibine uzanan hayal kırıklığı. Sararan yüz, yara pamuğu ve ecel tabibinin elindeki kefen, sevgilinin beden imgelerini ölüm kaygısıyla koyulaştırır.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

  1. 1

    Ümîd-i gerden iderken diyerek

    İrişti sebze-i hattı çemen çemen diyerek

    Akîk-i lâ'li ümîdiyle zülfe bend oldum

    Dirîğ Çin'de kaldım Yemen Yemen diyerek

    O -i hazandan değildir âlâde

    Sarardı çehresi sîb-i zekan zekan diyerek

    Görünmez oldı tenim penbe-i cerâhatten

    Yed-i tabîb-i ecelde kefen kefen diyerek

    Kelâm-ı Cehdî'ye Dürrî kâbildir

    Eğer okursa bu şi'ri hasen hasen diyerek

    1Yasemin diye diye sevgilinin boynunu görmeyi umarken

    2Ayva tüylerinin yeşilliği “çimen” diye diye belirdi.

    3Yakut dudağına erişme umuduyla saçına bağlandım.

    4Ne yazık, “Yemen” diye diye Çin'de kaldım.

    5Bu sarı renk yalnız sonbahardan bulaşmış değildir.

    6“Elma çene” diye diye yüzü sarardı.

    7Yaraya konan pamuklardan bedenim görünmez oldu.

    8Ölüm tabibinin elinde bu pamuklar kefen üstüne kefen oldu.

    9Ey Dürrî, Cehdî’nin sözüne nazire yazmak uygundur;

    10bu şiiri okursa “güzel, güzel” diyecektir.

    Gazel “semen semen”, “Yemen Yemen” ve “kefen kefen” tekrarlarıyla arzunun aşamalı çöküşünü seslendirir. Saçın bağı ve lal dudağın umudu âşığı uzaklarda bırakır; yara pamuğu bedeni görünmez kılar. Son beyit Cehdî’ye nazireyi şiirin kendi değeriyle savunur.

Kavram sözlüğü (6) ↓
Kaynak

Metnin kaynağı

Aidiyet doğrulandı

Şiir, bağlı kaynakta Dürrî (Vanlı Ahmed) adına kayıtlıdır; başlık, gövde ve şair kimliği sabit kaynak zinciriyle eşleştirilmiştir.

Atıf kanıtını aç ↗

Metin, Wikimedia Commons taramasının ilgili sayfasına bağlıdır. Günümüz Türkçesi ve açıklamalar ayrı editoryal katmandır.

Kaynak sayfasını aç ↗Günümüz Türkçesi ve yorumlar Dizegâh editoryası tarafından hazırlanmıştır.
Bir hata mı var? Bildirin

Yanlış bir dize, hatalı bir çeviri ya da eksik bir kaynak gördüyseniz yazın. Metni doğrulayıp düzeltiyoruz.

Okumaya devam edin

Sırada ne var?

Sonraki şiirZahm-ı hadeng-i nâveg-i müjgânı kim çekerVanlı Dürrî Ahmed Efendi · manzume

Kavram sözlüğü

6 kavram bulundu.

semen

yasemin

nazîre

aynı ölçü ve uyakla yazılan şiir

akîk-i lâ'l

Akik ve yakuta benzetilen kırmızı dudak.

reng-i zerd

Yüzde beliren solgun sarı renk.

penbe-i cerâhat

Yaranın üzerine konulan tedavi pamuğu.

tabîb-i ecel

Ölümü hekim gibi sunan ecel imgesi.