DDizegâhDijital şiir arşivi
Şiirler/Seyyid Mehmed Emin Edib Efendi/Yâ Rab bizi âlûde-i çirkâb-ı gam itme
manzume · 18. yüzyıl

Yâ Rab bizi âlûde-i çirkâb-ı gam itme

Dua biçimindeki gazel, gam, gurbet, zulüm, rızık, gösteriş ve oburluk karşısında korunma ister; son beyitte imanla ölme ve hüsrandan uzak kalma dileğine varır.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

  1. 1

    Yâ Rab bizi âlûde-i itme

    Dâim gözümüz eşk-i nedâmetle nem itme

    Gurbette esîr itme bizi tûl-i emelle

    Halkın başına âlet-i cevr ü sitem itme

    Bin cevr ü cefâ-yile

    Âzürde iden dûzahî-i bed-şiyem itme

    Ey âlemiyânın heme rızkın viren Allah

    Bir lokma ümîdiyle bizi itme

    Hayl ü haşemin neyleyelim bezm-i fenânın

    Dilbeste-i âlâyiş-i tabl u alem itme

    Kıl semt-i selâmette dilim

    Nanpâreye cân verici ehl-i şikem itme

    Âhir nefesin sıdk-ı şehâdet kıl Edîb'in

    Hüsrân ile hem âzim-i itme

    1Ey Rabbim, bizi gamın pisliğine bulaştırma.

    2Gözümüzü daima pişmanlık yaşıyla nemlendirme.

    3Uzun emeller uğruna bizi gurbette esir etme;

    4halkın başına eziyet ve zulüm aracı yapma.

    5Bin türlü eziyetle güçsüzler topluluğunu

    6inciten kötü huylu cehennemliklerden etme.

    7Ey bütün insanların rızkını veren Allah,

    8bir lokma umuduyla ağzımızı bağlama.

    9Geçici meclisin ordusunu ve gösterişini ne yapalım;

    10bizi davul ve sancak süsüne gönülden bağlama.

    11Gönlümü selamet yolunda payına razı kıl;

    12bir lokma için can veren oburlardan etme.

    13Edip’in son nefesini içten bir şehadet kıl;

    14onu hüsranla yokluk yurduna gidenlerden etme.

    Her iki dize bir “etme” duasını tamamlar ve ahlaki bir tehlikeyi adlandırır. Şair yalnız kişisel acıdan değil, güçsüzlere zulmetmekten ve bir lokma uğruna onurunu yitirmekten de sakınır. Davul-sancak ve ordu imgeleri geçici dünyanın gösterişidir; modern metin bunları gerçek bir savaş çağrısına dönüştürmez.

Kavram sözlüğü (6) ↓
Kaynak

Metnin kaynağı

Aidiyet doğrulandı

Şiir, bağlı kaynakta Mehmed Emin Edib (Vak’anüvis, ö.1801) adına kayıtlıdır; başlık, gövde ve şair kimliği sabit kaynak zinciriyle eşleştirilmiştir.

Atıf kanıtını aç ↗

Metin, Wikimedia Commons taramasının ilgili sayfasına bağlıdır. Günümüz Türkçesi ve açıklamalar ayrı editoryal katmandır.

Kaynak sayfasını aç ↗Günümüz Türkçesi ve yorumlar Dizegâh editoryası tarafından hazırlanmıştır.
Bir hata mı var? Bildirin

Yanlış bir dize, hatalı bir çeviri ya da eksik bir kaynak gördüyseniz yazın. Metni doğrulayıp düzeltiyoruz.

Okumaya devam edin

Sırada ne var?

Önceki şiirSîneçâkım aşk-ı Hak'la sûretim mihrâbdırSeyyid Mehmed Emin Edib Efendi · manzume

Kavram sözlüğü

6 kavram bulundu.

çirkâb-ı gam

gamın pisliği, çamuru

gürûh-ı zuafâyı

güçsüzler topluluğunu

kâni'-i kısmet

payına ve nasibine razı olan

eşk-i nedâmet

Pişmanlık yüzünden dökülen gözyaşı.

beste-fem

Ağzı bağlanmış ve konuşamaz durumda.

dâr-ı adem

Yokluk ve ölüm yurdu.