Yâ Rab hemîşe et lutfunu reh-nümâ mana

Tanrı'dan kendisine varan yolu, doğru rehberi ve hata için af ister; kendi isteğini ilahî murada bağlayıp heves hapsinden ve benlik bağından kurtuluş diler.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

1. 1

   Yâ Rab hemîşe et lutfunu reh-nümâ mana

   Gösterme ol tarîki ki gitmez sana mana

   1Ey Rabbim, lütfunu her zaman bana yol gösterici et;

   2bana, sana varmayan yolu gösterme.

   Matla duayı bir yön isteğiyle açar: lütuf yol gösterici olsun, varmayan yol hiç gösterilmesin. Olumlu istekle olumsuz isteğin aynı beyitte durması, duayı bir seçim değil bir eleme işi yapar.

   Bütün beyit yorumlarını göster ↓

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
2. 2

   Kat'eyle âşinâluğum andan ki gayrdur

   Ancak öz âşinâlarun et âşinâ mana

   1Senden başkasına ilişkin aşinalığımı kes;

   2beni yalnız kendi dostlarınla tanıştır.

   İkinci beyit tanışıklığı ikiye ayırır: gayrıyla olan kesilsin, kendi dostlarıyla kurulsun. “Âşinâ” sözcüğünün yinelenmesi, isteği ilişki ağını yeniden kurma talebi hâline getirir.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
3. 3

   Bir yolda sâbit et kadem-i i'tibârumı

   Kim reh-ber-i şerî'at ola muktedâ mana

   1İtibar ayağımı öyle bir yolda sabit tut ki

   2şeriatın rehberi bana önder olsun.

   Üçüncü beyit sağlamlığı ayakla ölçer: itibar adımı sabit kalsın. İstenen dayanak kişisel bir sezgi değil, şeriat rehberinin önderliğidir; kararlılık dışarıdan gelen bir kılavuza bağlanır.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
4. 4

   Yok mende bir amel sana şâyeste ah eger

   A'mâlüme göre vere adlün cezâ mana

   1Sana yaraşır bir amelim yok; ah, eğer

   2adaletin amellerime göre bana ceza verirse.

   Dördüncü beyit elindekini sayar ve boş bulur: yaraşır bir amel yoktur. Ardından adalet bir tehdit gibi anılır; hak edilen karşılık istenmez, çünkü hesap tam yapılırsa sonucu ağır olacaktır.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
5. 5

   Havf-i hatâda muztaribem var ümîd kim

   Lutfun vere beşâret-i afv-i hatâ mana

   1Hata korkusuyla titriyorum; umarım

   2lütfun bana hatanın affı müjdesini verir.

   Beşinci beyit korkuyu titremeyle bildirir ve hemen umuda geçer. İstenen şey affın kendisinden önce onun müjdesidir; kaygıyı yatıştıracak olan sonuç değil, sonuca dair bir haberdir.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
6. 6

   Men bilmezem mana geregin sen hakîmsen

   Men'eyle verme her ne gerekmez sana mana

   1Ben bana gerekeni bilmem, sen hikmet sahibisin;

   2bana gerekmeyen her şeyi yasakla, verme.

   Altıncı beyit bilgisizliği kabul ederek istekten vazgeçer: neyin gerektiğini bilen sen olduğuna göre gereksiz olanı hiç verme. Dua burada bir talep listesi değil, talep hakkının geri bırakılmasıdır.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
7. 7

   Oldur mana murâd ki oldur sana murâd

   Hâşâ ki senden özge ola müdde'â mana

   1Benim muradım, senin muradın olandır;

   2hâşâ, senden başka bir isteğim olsun.

   Yedinci beyit iki muradı üst üste getirip ikisini bir sayar. “Hâşâ” sözü ayrı bir istek ihtimalini reddeder; kişisel arzunun kendine ait bir içeriği kalmadığı ilan edilir.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
8. 8

   Habs-i hevâda koyma Fuzûlî-sıfat esîr

   Yâ Rab hidâyet eyle tarîk-i fenâ mana

   1Fuzûlî gibi beni heves hapsinde esir bırakma;

   2Ey Rabbim, bana benliğin yok olması yolunu göster.

   Makta iki mekân kurar: heves hapsi ve fenâ yolu. İstenen kurtuluş bedensel bir son değil, benlik iddiasının silinmesidir; şair adını esirlerin arasına koyarak duayı kendine bağlar.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle