Bir Atı Severim, Bir de Güzeli

Dadaloğlu, dünyaya geldiğinden beri iki tutkusunun at ve güzel olduğunu söyler. On beş yaşla başlayan kişisel zevk, koşarken engel tanımayan kır atın gövde özellikleriyle ve dal boylu, samur saçlı güzelin portresiyle somutlaşır; yinelenen dize iki övgü alanını bir arada tutar.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

1. 1

   Yalancı dünyaya geldim geleli

   Bir atı severim bir de güzeli

   1Bu geçici dünyaya geldiğimden beri,

   2bir atı, bir de güzeli severim.

   Dünyanın ‘yalancı’ diye nitelenmesi kalıcı olmayan hayatı hatırlatır; buna karşılık at ve güzel sevgisi, söyleyenin ömür boyunca değişmeyen iki kişisel tutkusu olarak açılışa yerleşir.

   Bütün beyit yorumlarını göster ↓

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
2. 2

   Değip on beşine kendim bileli

   Severim kır atı bir de güzeli

   1Kendimi bildim bileli, on beş yaşıma vardığımdan beri,

   2kır atı da güzeli de severim.

   On beş yaş eşiği, at ve güzel sevgisini soyut bir beğeniden çıkarıp gençlikle başlayan kişisel tecrübeye bağlar. Nakaratın dönüşü, bu iki tutkunun geçici bir heves olmadığını vurgular.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
3. 3

   At koşu tutmasın çıktığı zaman

   Yalı kaval gibi yıktığı zaman

   1At koşuya çıktığında tutulmasın; basılı 'koşu tutmasın' yüzeyinin nesnesi eklenmez.

   2‘yalı kaval gibi’ yıktığı zaman.

   Preserve the horse's unrestrained race movement and the opaque 'yalı kaval' line without assigning a grammatical role to an invented 'hiçbir koşu'.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
4. 4

   At dört, kız on beşe yettiği zaman

   Severim kır atı bir de güzeli

   1At dört, kız on beş yaşına eriştiğinde,

   2kır atı da güzeli de severim.

   At için dört, genç kız için on beş yaşın seçilmesi iki güzellik ölçüsünü olgunluk çağı üzerinden yan yana getirir. Yinelenen hüküm, hayvanın gücüyle insan güzelliğini aynı beğeni dengesinde tutar.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
5. 5

   Atın höyük sağrı kalkan döşlüsü

   Kalem kolanlısı çekiç başlısı

   1Atın tümsek sağrılı, kalkan gibi geniş göğüslüsünü;

   2ince kolanlı ve çekiç biçimli başlısını severim.

   Atın sağrısı, göğsü, kolanı ve başı tek tek sayılarak ideal beden dışarıdan gözlenen ölçülere bağlanır. Kalkan ve çekiç benzetmeleri bu görünüşe savaşçı sağlamlık ve sertlik katar.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
6. 6

   Güzelin dal boylu samur saçlısı

   Severim kır atı bir de güzeli,

   1Güzelin dal boylu, samur saçlısını,

   2kır atı da güzeli de severim.

   Atın ayrıntılı gövde tasvirinden sonra güzel yalnız dal gibi boyu ve samur renkli saçıyla belirir. Son nakarat iki portreyi yeniden birleştirir ve şiiri baştaki çift tutku hükmüne döndürür.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle