DDizegâhDijital şiir arşivi
Şiirler/Enderunlu Fâzıl/Âgâh Olun ki Şimdi Eyâ Dilberân-ı Rûm
Kıta · 18.–19. yüzyıl

Âgâh Olun ki Şimdi Eyâ Dilberân-ı Rûm

Şair, ‘alemdâr-zâde’ diye andığı kişiyi güzellik ülkesinin sancaktarı ve âşık gönüllerin valisi olarak betimler.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

  1. 1

    oluñ ki şimdi eyā dilberān-ı Rūm

    Mįr-livā-yı ĥüsn-i Ǿalemdār-zādedür

    1Ey Rum ülkesinin güzelleri, bilin ki şimdi

    2güzellik sancağının komutanı Alemdarzâde'dir.

    İlk beyit doğrudan “dilberân-ı Rûm”a seslenir ve “alemdâr-zâde” sözündeki “alemdâr”ı askerî bir güzellik rütbesine çevirir. Bu söz bir aile adı olarak da okunabilir; kaynak kimliği ayrıca belgelemez. Her hâlde sözcük, kıtanın bütün sancak ve kumanda sözlüğünü başlatır.

  2. 2

    Şāh-ı Ǿalem-firāz-ı muĥabbet ki ardına

    Śaf śaf sipāh-ı fitne-süvār u piyādedür

    1O, aşk bayrağını yükselten bir hükümdardır; arkasında

    2fitneye binmiş atlı ve yaya askerler sıra sıradır.

    İkinci beyitte sevgilinin cazibesi düzenli bir ordu gibi ilerler. “Fitne-süvâr” güzelliğin yol açtığı kargaşayı ata bindirirken atlı ve yaya birliklerin sıra oluşu bu etkinin kuşatıcılığını görselleştirir.

  3. 3

    Vālį-i sancaķ-ı dil-i erbāb-ı Ǿaşķ kim

    -ı fetĥ ü nuśret öñünce güşādedür

    1Âşıklar topluluğunun gönül sancağının valisidir;

    2fetih ve zafer bayrakları önünde açılmıştır.

    Son beyit “sancak” sözcüğünün hem idarî bölge hem bayrak anlamını birlikte işletir. Övülen kişi gönüllerin valisi olur; önündeki fetih bayrakları da aşkın rıza değil askerî zafer diliyle kurulmuş tarihsel mecazını tamamlar.

Kavram sözlüğü (5) ↓
Kaynak

Metnin kaynağı

DEU-AVESIS.093eb627-58cb-4491-b014-6db560254022:f05be22b-mk10-pdf994 sabit kaydıyla tez edisyonunda Mukatta’ât 10, basılı s.978 / PDF 994. PDF 994'te 10 işaretinden 11 işaretinin hemen öncesine kadar altı dize. Şiir gövdesi yalnız bu numaralı bloktan alındı; dipnot aparatı gövdeye katılmadı. Exact AVESIS item CC BY 4.0 bağlantısını bu ekin hemen yanında gösterir; indirilen PDF'nin içinde gömülü lisans beyanı yoktur.

Kaynak sayfasını aç ↗Günümüz Türkçesi ve yorumlar Dizegâh editoryası tarafından hazırlanmıştır.
Bir hata mı var? Bildirin

Yanlış bir dize, hatalı bir çeviri ya da eksik bir kaynak gördüyseniz yazın. Metni doğrulayıp düzeltiyoruz.

Okumaya devam edin

Sırada ne var?

Sonraki şiirBir Gedâ-çeşm ü Sahî Düşmeni Gördüm
Bir gedā çeşm ü saħį düşmeni gördüm ki bütün
Enderunlu Fâzıl · Kıta

Kavram sözlüğü

5 kavram bulundu.

Āgāh

Haberli, bilgili; burada ‘bilin’ çağrısı

mîr-livâ

Sancak beyi, askerî komutan

alem-firâz

Bayrak yükselten

fitne-süvâr

Fitneye binmiş; kargaşa çıkaran süvari imgesi

Rāyāt

Bayraklar, sancaklar