Bir Gedâ-çeşm ü Sahî Düşmeni Gördüm

Kıta, cimri bir kişiyi hamamda kendi kirini bile vermeyecek kadar eli sıkı gösteren keskin bir hicivdir.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

1. 1

   Bir gedā çeşm ü saħį düşmeni gördüm ki bütün

   Ħalķ ĥayretde ķalup ħisset ü imsākinden

   1Gözü dilenci, cömertliğe düşman birini gördüm;

   2bütün halk onun cimriliği ve eli sıkılığından şaşkına dönmüştü.

   İlk beyit kişinin adını vermek yerine iki zıt sıfatı karşı karşıya koyar: gözü sürekli isteyen bir “gedâ”dır, fakat başkasına vermek söz konusu olunca cömertliğin düşmanıdır. Halkın hayreti cimriliği kişisel kusurdan kamusal şöhrete taşır.

   Bütün beyit yorumlarını göster ↓

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
2. 2

   Bulsa imkānını dellākına ĥammām içre

   Kir daħı virmez idi cüŝŝe-i nā-pākinden

   1Elinden gelse hamamda tellâkına

   2pis bedeninin kirini bile vermezdi.

   İkinci beyit cimrilik fikrini hamamın maddî ayrıntısında uç noktaya götürür. Tellâk bedenden kiri alan kişiyken hiciv hedefi, değersiz ve pis kiri bile malı sayıp vermez; “nâ-pâk” hem bedenin kirini hem karakter yargısını taşır.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle