Yana Yana Gelmeyene Dost Denmez
Abdal, dost adının yalnız sözle değil yanmak, pire bağlanmak, ikrarı korumak ve kırılanı onarmakla hak edileceğini söyler. Kibir ve ikilik birlik yolunu keser; finalde yoksulluğa katlanmak ve yıktığını yapmak dostluğun ölçüsü olur.
Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.
- 1
Yana yana gelmeyenin
Dost demek nesine gerek
1Yanıp tutuşarak gelmeyene.
2ona dost demenin ne anlamı var?
- 2
bilmiyenin
Dost demek nesine gerek
1Yolun işaretlerini bilmeyene.
2ona dost demenin ne anlamı var?
Yolun işaretlerini bilmemek, sevgi iddiasını yönsüz bırakır. Dostluk yalnız sıcak duygu değildir; geleneğin sembollerini ve manevi dilini öğrenmeyi gerektirir.
- 3
Gerçek ere yetmiyenin
Pir eteğin tutmayanın
1Gerçek erene ulaşmayana,
2mürşidin eteğine tutunmayana,
Gerçek erene ulaşmak ve mürşidin eteğine tutunmak, yolun rehbersiz yürünemeyeceğini anlatır. Kişi kendi yeterliliğine güvenmek yerine yaşayan örneğe bağlanmalıdır.
- 4
gütmiyenin
Dost demek nesine gerek
1verdiği sözü korumayana.
2ona dost demenin ne anlamı var?
İkrarı korumak, bir kez verilen sözün davranışta sürdürülmesidir. Nakarat dostluğun anlık coşku değil, zaman içinde sınanan bir bağlılık olduğunu vurgular.
- 5
Siniğin alup satanın
Bire katanın
1Kırık olanı alıp satanın,
2birliğe ikilik karıştıranın,
Kırığı alıp satmakla birliğe ikilik katmak, başkasının yarasından çıkar sağlamayı birlik ahlakına aykırı gösterir. Dost kişi bölünmeyi büyütmez, onarımı gözetir.
- 6
Oynayup ötemeyenin
Dost demek nesine gerek
1Coşkuyla oynayıp sesini duyuramayana.
2ona dost demenin ne anlamı var?
Oynayıp ses verememek, dış hareketin iç coşkuyla tamamlanmamasıdır. Birim biçimsel katılımın yeterli olmadığını; sesin samimi inançtan doğması gerektiğini söyler.
- 7
Gönlünde tutanın
Birliğe yetemeyenin
1gönlünde kibir taşıyanın,
2birliğe erişemeyenin,
Gönüldeki kibir, birliğe ulaşmanın doğrudan engelidir. İnsan kendisini üstün tuttuğu sürece başkasıyla ve Hak’la aynı bütün içinde yer alamaz.
- 8
yetemeyenin
Dost demek nesine gerek
1koşsa da yetişemeyenin.
2ona dost demenin ne anlamı var?
Koşmak hedefe varmayı garanti etmez; yanlış yön ve eksik bağlılık çabayı boşa çıkarabilir. Dostluk, hızdan önce doğru yol ve sürdürülen ikrar ister.
- 9
ABDAL der akamayanın
çekemeyenin
1Abdal der ki akamayanın,
2yoksulluğa katlanamayanın,
Abdal akamayanla yoksulluğa katlanamayanı yan yana getirir. Manevi yol hem iç hareket hem maddi sıkıntıya sabır gerektirir; rahatlık arayan kişi akışı keser.
- 10
Yıktığın yapamayanın
Dost demek nesine gerek
1yıktığını onaramayanın.
2ona dost demenin ne anlamı var?
Yıktığını onaramamak, şiirin son ve en somut ahlak ölçüsüdür. Dostluk yalnız vecd ve söz değil, verilen zararı kabul edip yeniden kurma sorumluluğuyla tamamlanır.
Metnin kaynağı
Abdal isnadı basılı bölüm, görünür mahlas ve kamu akademik kimlik otoritesiyle bağlandı. Eş ad uyarısı: Muhyiddin Abdal, Pir Sultan Abdal, Kazak Abdal ve diğer Abdal mahlaslı şairlerle birleştirilmez; gerçek ad ve ayrıntılı biyografi bilinmediği için profil dar tutulur.
Atıf kanıtını aç ↗Sadeddin Nüzhet Ergun tarihî baskısı; Abdal bölümü, basılı No. 1; 10 birim/20 dize; sabit sürüm Ergun-1938-ABDAL-1. Özgün yüzey ve apparatus korunmuş, kapalı basılı biçimlerde tahmin yapılmamıştır.
Kaynak sayfasını aç ↗Günümüz Türkçesi ve yorumlar Dizegâh editoryası tarafından hazırlanmıştır.
Dosta ulaşmanın ilk koşulu yanmayı göze almaktır. Ateş, sözle ilan edilen yakınlığın gerçek bedelini gösterir; acıdan kaçan kişiye dost adının verilemeyeceği söylenir.