Yazından
Anonim mani ‘yazından’ sözünün yazı, yazgı ve mevsim çağrışımlarıyla oynar. Kâtibe kul olup yazmayı öğrenme isteği, son beyitte aşkı ölümden kurtaran fakat kürek ve zindana mahkûm eden keskin bir nükteye dönüşür.
Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.
- 1
Vazgeç gönül
1Yazından [yazı, yazgı veya yaz mevsimi bağı açık].
2Gönül, yazından vazgeç.
- 2
kölen olayım
Öğret bana
1Kâtip, kölen olayım.
2Yazından bana öğret.
Kâtibe köle olma önerisi, yazmayı öğrenme arzusunu aşırı bir hizmet sözüyle ifade eder. ‘Yazından öğret’ sözü önceki eşsesliliği sürdürür; burada yazı bilgisinin öne çıktığı görülse de ilk beyitin anlamı geriye dönük kesinleştirilmez.
- 3
ölüm olmaz
Ya kürektir ya
1Âşığa ölüm yoktur.
2Onun payına ya kürek cezası düşer ya zindan.
Son beyit âşığın ölümden muaf olduğunu söylerken özgürlüğü değil iki ağır cezayı önüne koyar: kürek ve zindan. Böylece aşkın bitmeyen hayatı romantik ölümsüzlükten çok, süren mahkûmiyet ve çile biçiminde yorumlanır.
Metnin kaynağı
Anonim Halk Şiiri kimliği basılı kaynaktaki görünür yüzey ve kamu otoritesi kaydına bağlandı.
Atıf kanıtını aç ↗Halk Edebiyatı Antolojisi (1938), No. 35; 3 birim/6 dize. Kayıt kaynakta “Yazından” ile başlar, “Ya kürektir ya zindan” ile biter. Dizeler kaynağından korundu. Başlık/imza parateksti gövdeye katılmadı; kapalı yüzeylerde tahmin yapılmadı. Günümüz Türkçesi ve yorumlar Dizegâh editoryasınca hazırlandı.
Kaynak sayfasını aç ↗Günümüz Türkçesi ve yorumlar Dizegâh editoryası tarafından hazırlanmıştır.Bir hata mı var? Bildirin
Sırada ne var?
A bre Sülüman AgaAnonim Halk Şiiri · turku→
İlk iki dize ‘yazından’ sözünü hem tek başına hem vazgeçme buyruğunun nesnesi olarak tekrarlar. Yazı, yazgı ve yaz mevsimi çağrışımları birbirinden kesin ayrılmadığı için modern aktarım birini seçip söz oyununu daraltmaz.