Leylâ Göçmüş

Şiir, Leylâ’nın çadırlarını söküp gitmesinden sonra boş kalan otağı ve dağa çekilen Mecnun’u gösterir. Mektup, rakibin muradına hizmet eden bir ihanete dönüşür; Zihnî yedi yıllık bekleyişin ardından topluluğun ittifakının bozulduğunu ilan eder.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

1. 1

   Yıkmış çadırların göçetmiş Leylâ

   Vardım ki boş kalmış yar otakları

   1Leylâ çadırlarını söküp göçmüş.

   2Vardığımda sevgilinin çadırlarını boş buldum.

   Leylâ çadırlarını söküp göçmüş, sevgilinin konakları boş kalmıştır. Çadırın yokluğu ayrılığı somutlaştırır ve anlatıcıyı kavuşma yerine terk edilmiş bir mekânla karşılaştırır.

   Bütün beyit yorumlarını göster ↓

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
2. 2

   Dağı mesken etmiş biçare Mecnun

   Akıtmış gözünden kan ırmakları

   1Çaresiz Mecnun dağı kendine yurt edinmiş.

   2Gözlerinden ırmaklar gibi kanlı yaş akıtmış.

   Çaresiz Mecnun dağı yurt edinmiş, gözlerinden ırmak gibi kanlı yaş akıtmıştır. Mekânın ıssızlığı bedensel acıya dönüşür; dağ ve kanlı ırmak efsanevi ayrılığı büyütür.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
3. 3

   Zeyt ile gönderdim Leylâ’ya name

   Dedi eyi getirdin ağyarı kâme

   1Leylâ’ya Zeyd aracılığıyla mektup gönderdim.

   2‘İyi yaptın, rakibi muradına erdirdin’ dedi.

   Leylâ’ya Zeyd aracılığıyla gönderilen mektubun rakibi muradına erdirdiği söylenir. Haberleşme kavuşma sağlamaz, tersine İbn Selâm’ın işine yarayan bir ihanete dönüşür.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
4. 4

   Akibet yar oldun İbni Selâme

   Neyledin ettiğin o misakları

   1Sonunda İbn Selâm’a dost oldun.

   2Verdiğin o sözleri ne yaptın?

   Leylâ’nın sonunda İbn Selâm’a yâr olduğu belirtilir ve verdiği sözlerin akıbeti sorulur. Rakibin zaferi, ayrılığı yalnız kader değil bozulmuş ikrar sorunu hâline getirir.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
5. 5

   ZİHNÎ’yim akıttım didem yaşların

   Yedi yıl beklerim bulak başların

   1Ben Zihnî'yim; gözyaşlarımı akıttım.

   2Yedi yıldır pınar başlarında bekliyorum.

   Zihnî gözyaşı döktüğünü ve yedi yıl pınar başlarında beklediğini söyler. Uzun zaman ile sabit bekleme yeri birleşir; Mecnun’un dağdaki hâli şairin kişisel sabrında yeniden yaşanır.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
6. 6

   Dağıt bu derneği sav savaşların

   Bozuldu kabail ittifakları

   1Bu topluluğu dağıt, kavgaları sona erdir.

   2Kabilelerin kurduğu birlik bozuldu.

   Topluluğun dağıtılması ve kavgaların bitirilmesi istenir; kabile birliğinin zaten bozulduğu söylenir. Şiir kişisel aşk kaybını daha geniş bir toplumsal çözülmeyle tamamlar.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle