Yüce yerde akar dağlarda sular

Dağ, ağaç, yer, göz ve su tevhidi arzulayan canlı varlıklar gibi anlatılır. Kışın ardından yaz, farklı kuş sesleri ve Hızır-İlyas yolculuğu tabiatı manevi harekete dönüştürür. Miskin Gaybî yeşil dağlara gidip tek canla Hak’kı birlemeyi önerir.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

1. 1

   Yüce yerde akar dağlarda sular

   İçinde çok vardır erenler pirler

   1Sular yüksek dağlarda akar.

   2İçlerinde nice eren ve pir vardır.

   Yüksek dağdan akan su fiziksel kaynakla manevi yüceliği birleştirir. İçindeki erenler ve pirler, tabiatın yalnız manzara değil hikmet taşıyan canlı çevre olduğunu anlatır.

   Bütün beyit yorumlarını göster ↓

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
2. 2

   Hak’ka âşık olmuş ağaçlar yerler

   Dağlar cûşa gelmiş tevhîd arzular

   1Ağaçlar ve yerler Hak’ka âşık olmuştur.

   2Dağlar coşmuş, tevhidi arzular.

   Ağaç ve yerin Hak âşığı olması bütün varlığa yöneliş atfeder. Dağların coşması, sessiz kütleyi tevhit isteyen ve bu isteği hareketle duyuran özneye dönüştürür.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
3. 3

   Geçer kışlar gene gelür bu yazlar

   Öter kuşlar dürlü dürlü avazlar

   1Kışlar geçer, bu yazlar yine gelir.

   2Kuşlar türlü türlü seslerle öter.

   Kışın geçip yazın dönmesi ölüm ve diriliş devrini gösterir. Kuşların farklı avazları çoklu seslerin aynı mevsimsel canlanışa katıldığını duyurur.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
4. 4

   Mahrum kalur Hak’kı görmeyen gözler

   Gözler cûşa gelmiş tevhîd arzular

   1Hak’kı görmeyen gözler mahrum kalır.

   2Gözler coşmuş, tevhidi arzular.

   Hak’kı görmeyen gözün mahrumiyeti tabiatı seyredip işaretini okuyamamaktır. Gözün coşması, dış güzelliğin manevi anlamı fark edildiğinde bakışın ibadete dönüşmesidir.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
5. 5

   Hızır İlyas geçer dağlar yoldaşı

   Azm edüp dolanur dağ ile taşı

   1Hızır ve İlyas geçer; dağlar yoldaşlarıdır.

   2Azmedip dağı taşı dolaşırlar.

   Hızır ile İlyas’ın dağ yoldaşlığı bereket ve süreklilik anlatılarını coğrafyaya taşır. Dağ taş dolaşmak, hakikat işaretini bütün tabiata yayılan yolculukta aramaktır.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
6. 6

   Aşkından boşanmış suların başı

   Sular cûşa gelmiş tevhîd arzular

   1Suların kaynağı aşktan boşanmıştır.

   2Sular coşmuş, tevhidi arzular.

   Suların başının aşktan boşanması kaynağı coşkulu sevgiye dönüştürür. Akış yalnız yerçekimi değil, tevhidi duyurmak isteyen aşkın taşması olarak anlam kazanır.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
7. 7

   MİSKİN GAYBÎ eder bizde varalım

   Yeşil dağlar safâsını sürelim

   1Miskin Gaybî der ki biz de gidelim.

   2Yeşil dağların sefasını sürelim.

   Miskin Gaybî seyirciyi yeşil dağlara çağırır. Safa sürmek tüketici eğlence değil, tabiatın tevhit coşkusuna katılarak onun işaretini bilinçle görmektir.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
8. 8

   Bir cân ile Hak’ka tevhîd edelim

   Canlar cûşa gelmiş tevhîd arzular

   1Tek bir canla Hak’kı birleyelim.

   2Canlar coşmuş, tevhidi arzular.

   Tek canla tevhit etmek topluluğun ayrı seslerini ortak yönelişte birleştirir. Son dize dağ, göz ve sudan sonra insan canlarını da aynı coşkun koroya katar.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle