Zâhid-i ef'î-nihâda şerbet-i semdir şarâb
Gazel, şarabın kişiye göre zehir ya da iksir oluşunu karşılaştırır. Zahit için tehlike olan içki, rindin ölü gönlünü diriltir; Cem’in tahtı ve ruhlar meclisi aracılığıyla gayb sırrını taşıyan bir simgeye dönüşür.
Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.
- 1
Zâhid-i şerbet-i semdir şarâb
iksîr-i a'zamdır şarâb
Katresinde muhtefî keyfiyyet-i
Cân verir dil-mürdeye rûh-ı mücessemdir şarâb
Sû-be-sû menşûrun eyler su gibi dilde revân
Taht-gâh-ı bezm-i şevke gûyiyâ Cem'dir şarâb
Sırr-ı gaybî feyz-i ile işrâb eder
Bezm-gâh-ı âlem-i ervâha mahremdir şarâb
1Şarap, yılan huylu zahit için zehir şerbetidir;
2temiz yaradılışlı rind içinse en büyük iksirdir.
3Bir damlasında hayat suyunun etkisi gizlidir;
4şarap, ölü gönle can veren bedenleşmiş ruhtur.
5Fermanını her yana su gibi gönülde akıtır;
6şevk meclisinin tahtında sanki Cem’in kendisidir.
7İçişin karşılıklı feyziyle gaybın sırrını gönle içirir;
8şarap, ruhlar âleminin meclisine mahremdir.
Metnin kaynağı
Şiir, bağlı kaynakta Şeyhülislâm Ârif Hikmet Bey adına kayıtlıdır; başlık, gövde ve şair kimliği sabit kaynak zinciriyle eşleştirilmiştir.
Atıf kanıtını aç ↗Metin, Wikimedia Commons taramasının ilgili sayfasına bağlıdır. Günümüz Türkçesi ve açıklamalar ayrı editoryal katmandır.
Kaynak sayfasını aç ↗Günümüz Türkçesi ve yorumlar Dizegâh editoryası tarafından hazırlanmıştır.
İlk beyit ahlaki hükmün nesneden çok içenin yaradılışına bağlı olduğunu söyler. Sonraki beyitlerde şarap hayat suyu, bedenleşmiş ruh ve hükümdar olur; maddi içiş ile manevi feyiz bilinçli biçimde üst üste bindirilir.