DDizegâhDijital şiir arşivi
Şiirler/Şeyhülislâm Ârif Hikmet Bey/Zâhid-i ef'î-nihâda şerbet-i semdir şarâb
gazel · 19. yüzyıl

Zâhid-i ef'î-nihâda şerbet-i semdir şarâb

Gazel, şarabın kişiye göre zehir ya da iksir oluşunu karşılaştırır. Zahit için tehlike olan içki, rindin ölü gönlünü diriltir; Cem’in tahtı ve ruhlar meclisi aracılığıyla gayb sırrını taşıyan bir simgeye dönüşür.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

  1. 1

    Zâhid-i şerbet-i semdir şarâb

    iksîr-i a'zamdır şarâb

    Katresinde muhtefî keyfiyyet-i

    Cân verir dil-mürdeye rûh-ı mücessemdir şarâb

    Sû-be-sû menşûrun eyler su gibi dilde revân

    Taht-gâh-ı bezm-i şevke gûyiyâ Cem'dir şarâb

    Sırr-ı gaybî feyz-i ile işrâb eder

    Bezm-gâh-ı âlem-i ervâha mahremdir şarâb

    1Şarap, yılan huylu zahit için zehir şerbetidir;

    2temiz yaradılışlı rind içinse en büyük iksirdir.

    3Bir damlasında hayat suyunun etkisi gizlidir;

    4şarap, ölü gönle can veren bedenleşmiş ruhtur.

    5Fermanını her yana su gibi gönülde akıtır;

    6şevk meclisinin tahtında sanki Cem’in kendisidir.

    7İçişin karşılıklı feyziyle gaybın sırrını gönle içirir;

    8şarap, ruhlar âleminin meclisine mahremdir.

    İlk beyit ahlaki hükmün nesneden çok içenin yaradılışına bağlı olduğunu söyler. Sonraki beyitlerde şarap hayat suyu, bedenleşmiş ruh ve hükümdar olur; maddi içiş ile manevi feyiz bilinçli biçimde üst üste bindirilir.

Kavram sözlüğü (5) ↓
Kaynak

Metnin kaynağı

Aidiyet doğrulandı

Şiir, bağlı kaynakta Şeyhülislâm Ârif Hikmet Bey adına kayıtlıdır; başlık, gövde ve şair kimliği sabit kaynak zinciriyle eşleştirilmiştir.

Atıf kanıtını aç ↗

Metin, Wikimedia Commons taramasının ilgili sayfasına bağlıdır. Günümüz Türkçesi ve açıklamalar ayrı editoryal katmandır.

Kaynak sayfasını aç ↗Günümüz Türkçesi ve yorumlar Dizegâh editoryası tarafından hazırlanmıştır.
Bir hata mı var? Bildirin

Yanlış bir dize, hatalı bir çeviri ya da eksik bir kaynak gördüyseniz yazın. Metni doğrulayıp düzeltiyoruz.

Okumaya devam edin

Sırada ne var?

Sonraki şiirZâirân-ı habîb-i Mevlâ'yaŞeyhülislâm Ârif Hikmet Bey · rubai

Kavram sözlüğü

5 kavram bulundu.

ef'î-nihâda

yılan huylu, kötü yaradılışlı

Rind-i sâfî-meşrebe

temiz yaradılışlı rinde

âb-ı hayât

ölümsüzlük suyu

nûşânûş

karşılıklı içişme

Zâhid nihâda şerbet

Şarap, yılan huylu zahit için zehir şerbetidir