Zülf-i pîçâpiçten ruhsâr-ı âle perde çek

Müzeyyel gazel, kıvrımlı saçın al yanağa perde oluşuyla başlayıp sıcak-soğuk, ateş-su ve deniz-kara karşıtlıklarını işler; son beyit şiiri İbrahim Paşa’ya Nevruz hediyesi olarak bağlar.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

1. 1

   Zülf-i pîçâpiçten ruhsâr-ı âle perde çek

   Rişte-i enzâr-ı uşşâkı nihânî perde çek

   Safha-i rûy-i zemîne iltifât etmezse şâh

   Hûn-i dilden cedvel-i sürhî kenâr-ı zerde çek

   Germ ü serd ile olur ey dil nizâmı âlemin

   Tab’-ı âlemcûyî gâhi germe gâhı serde çek

   Çekme târ-ı zülf-i Leylâ-yı zamânı hemçü Kays

   Çekmek istersen kemân-ı himmeti dilberde çek

   Âteşi tende Enîsâ âb-ı hüznü dîdede

   Tâb-ı aşkı geh bahirde geh fezâ-yı berde çek

   Pâdişâh dâmâdı İbrahim Paşa âsafa

   Hedye-i nevrûziye mazmûn-ı hoşperverde çek

   1Kıvrım kıvrım saçınla al yanağına perde çek;

   2âşıkların bakış ipliğine gizli bir perde çek.

   3Padişah yeryüzünün sayfasına iltifat etmezse,

   4gönül kanıyla sarı kenara kırmızı bir çizgi çek.

   5Ey gönül, dünyanın düzeni sıcakla soğukla kurulur;

   6dünyayı arayan yaradılışını bazen sıcağa, bazen soğuğa çek.

   7Çağın Leylâ’sının saç telini Kays gibi çekiştirme;

   8çekmek istersen himmet yayını sevgilide ger.

   9Ey Enîs, ateşi tende, hüzün suyunu gözde tut;

   10aşkın hararetini bazen denizde, bazen karanın genişliğinde çek.

   11Padişah damadı, vezir İbrahim Paşa’ya

   12Nevruz hediyesi olarak bu güzel yetişmiş mazmunu sun.

   “Çek” redifi perde çekmek, çizgi çekmek, yayı germek ve aşk yükünü taşımak anlamları kazanır. İlk dizede kıvrımlı saç al yanağın kırmızısını örter; renk imgesi parlaklıkla değiştirilmez. Gönül kanıyla sarı kenara çekilen kırmızı çizgi görsel şikâyete dönüşür. Kays-Leylâ göndermesinden sonra müzeyyel beyit, yetiştirilmiş mazmunu İbrahim Paşa’ya sunar.

   Bütün bend yorumlarını göster ↓

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle