Aman Hey Erenler Mürvet Sizindir

Yalnızlığını erenlere açan Pir Sultan, sığınma talebini Şah'ın bahçesindeki garip bülbül imgesi ve birlik ikrarıyla meydana taşır.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

1. 1

   Aman hey erenler mürvet sizindir

   Öksüzüm yetimim amane geldim

   Garibim bikesim himmet sizindir

   Ağlayı ağlayı selmana geldim

   1Yetişin ey erenler; cömert yardım sizdedir.

   2Öksüzüm, yetimim; sığınmaya geldim.

   3Garibim, kimsesizim; manevî yardım sizdedir.

   4Ağlaya ağlaya Selman'a geldim.

   Konuşucu öksüzlük, yetimlik, gurbet ve kimsesizliği üst üste söyleyerek erenlerin kapısına hangi eksikliklerle geldiğini açıklar. ‘Mürüvvet’ cömert yardımı, ‘himmet’ manevî desteği ister; ağlayarak Selman'a varmak da bu çağrıyı soyut yakınmadan somut bir sığınma hareketine dönüştürür.

   Bütün dörtlük yorumlarını göster ↓

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
2. 2

   Şahın bahçesinde ben garip bülbül

   Efkârım mükedder halim pek müşkül

   Koparmadım asla kokladım bir gül

   Kâfir oldum ise imana geldim

   1Şah'ın bahçesinde garip bir bülbülüm.

   2Düşüncelerim kederli, hâlim çok güç.

   3Bir gülü asla koparmadım; yalnızca kokladım.

   4İnançtan çıktıysam şimdi yeniden imana geldim.

   Şah'ın bahçesindeki garip bülbül, kederini güle yöneltir fakat gülü koparmayıp yalnız koklar. Bu ayrım, sevgiyi sahiplenme ya da zarar verme yerine yakınlıkla sınırlar. Son dizedeki iman dönüşü, bülbülün güç hâlini bir suç itirafından çok yeniden kabul edilme isteğine bağlar.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
3. 3

   Gönül şahinini saldım havaya

   Yüzüm sürüp geldim ol hakipaya

   Gönül sefinesin vermezim zaya

   Kıblegahım Şah-ı Merdan'a geldim

   1Gönlümün şahinini havaya saldım.

   2Yüzümü sürüp o ayağın toprağına geldim.

   3Gönül gemisini kayba uğratmam.

   4Yöneldiğim yer olan Şah-ı Merdan'a geldim.

   Gönül önce göğe bırakılan şahine, ardından korunması gereken gemiye dönüşür. Şahinin serbest hareketiyle sefinenin yitirilmemesi aynı iç varlığın iki hâlidir. Yüzü ayak toprağına sürmek alçalışı, Şah-ı Merdan'ı kıblegâh saymak ise yolculuğun kesin yönünü bildirir.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
4. 4

   Biz Muhammet Ali kullarındanız

   Nesl-i Al-i Aba soylarındanız

   İmam-ı Cafer'in mezhebindeniz

   Server Muhammed'e peymana geldim

   1Biz Muhammed ile Ali'nin kullarındanız.

   2Âl-i Aba soyuna bağlı olanlardanız.

   3İmam Cafer'in mezhebindeniz.

   4Önder Muhammed'e söz vermeye geldim.

   Bu dörtlük kişisel sığınmayı topluluk kimliğine çevirir. Muhammed ve Ali'ye kulluk, Âl-i Aba'ya bağlılık ve İmam Cafer'in yolu art arda bir inanç silsilesi kurar. ‘Peymana geldim’ sözü, sayılan adları yalnız övgü olmaktan çıkarıp konuşucunun verdiği ikrarın dayanakları yapar.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
5. 5

   İkilik perdesi yoktur özümde

   Birliktir gönlümde özüm sözümde

   Gece gün düşmüşüm Hak niyazında

   PİRSULTAN ABDAL'ım meydana geldim

   1Benliğimde ayrılık perdesi yoktur.

   2Gönlümde, özümde ve sözümde birlik vardır.

   3Gece gündüz Hakk'a yakarmaya koyuldum.

   4Ben Pir Sultan Abdal'ım; meydana çıktım.

   İkilik bir perde, birlik ise gönül, öz ve sözün ortak niteliği olarak kurulmuştur. Gece gündüz süren niyaz, bu birliği süreklileştirir. Pir Sultan Abdal mahlasıyla meydana çıkmak, ilk dörtlükteki kimsesiz sığınmacının artık inancını topluluk önünde açıkça söyleyen kişiye dönüşmesidir.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle