Gel Güzelim Kaçma Bizden

Muhatabı hâl ehli kardeşlerin yoluna çağırır; hâlden hâle, dilden dile ve elden ele dolaşan sohbeti taze açmış güle benzetir. Kanlı yaş, ateş ve kül imgeleri tarihsel acı retoriği olarak mesafeli biçimde açıklanır.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

1. 1

   Gel güzelim kaçma bizden

   Yâda gelmeyen eriz biz

   Biz hal ehli kardaşlarız

   Erkân içinde yoluz biz

   1Gel güzelim, bizden kaçma

   2Biz, yâda gelmeyen erleriz

   3Biz hâl ehli kardeşleriz

   4Biz erkân içinde bir yoluz

   İlk dörtlük kaçan muhatabı topluluğa çağırır ve konuşanları hâl ehli kardeşler ile erkân içindeki yol olarak tanımlar. “Yâda gelmeyen” ifadesi tek tanığın izin verdiği yakınlıkta korunur; yâdın yabancı ve başkası anlamı açıklansa da dize kesin bir dışlama ya da biyografik iddiaya çevrilmez.

   Bütün dörtlük yorumlarını göster ↓

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
2. 2

   Söyleşelim halden hale

   Dilleşelim dilden dile

   Biz gezeriz elden ele

   Taze açılmış gülüz biz

   1Hâlden hâle söyleşelim

   2Dilden dile konuşalım

   3Biz elden ele dolaşırız

   4Biz taze açmış bir gülüz

   Hâlden hâle, dilden dile ve elden ele tekrarları sohbetin tek kişide durmayan dolaşımını kurar. Yeni açmış gül benzetmesi, bu hareketin sonunda topluluğu taze ve canlı bir varlık gibi gösterir; yorum, sözlü aktarım çağrışımını kaynakta açık olmayan kurumsal bir silsile iddiasına dönüştürmez.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
3. 3

   PİR SULTAN'ım ne ağlarsın

   Gözünden kan yaş damlarsın.

   Sen bizden ateş mi umarsın

   Yanmış üfrülmüş külüz biz

   1Pir Sultan'ım, niçin ağlarsın?

   2Gözünden kanlı yaşlar dökersin

   3Sen bizden ateş mi beklersin?

   4Biz yanmış, üflenmiş külüz

   Makta gözden kanlı yaş dökme, ateş bekleme ve yanıp üflenmiş kül olma imgeleriyle acıyı yoğunlaştırır. Bunlar tarihsel halk şiiri retoriğinin mecazlarıdır; günümüzde bir kişiye zarar vermeyi, kendine kıymayı ya da şiddeti teşvik eden gerçek eylem çağrıları olarak okunmaz. Kül cevabı, ateş verecek gücün tükenmişliğini öne çıkarır.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle