Gurbet Elde Bir Hâl Geldi Başıma
Gurbette başa gelen hâl gözyaşı ve çaresizlik doğurur; Mevlâ'nın keremine bağlanan nakarat, kederi sabır çağrısıyla karşılar.
Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.
- 1
bir hal geldi başıma
Ağlama gözlerim
Derman arar iken derde düş oldum
Ağlama gözlerim
1Gurbette başıma bir hâl geldi.
2Ağlama gözlerim; Tanrı cömerttir.
3Çare ararken derde düştüm.
4Ağlama gözlerim; Tanrı cömerttir.
- 2
suya düştü ölmedi
Dünya Sultan Süleyman'a kalmadı
Dedim yâre gidem
Ağlama gözlerim
1Hüma kuşu suya düştü ama ölmedi.
2Dünya Sultan Süleyman'a bile kalmadı.
3Sevgiliye gideyim dedim; nasip olmadı.
4Ağlama gözlerim; Tanrı cömerttir.
Hüma kuşunun sudan sağ çıkışı ve dünyanın Süleyman’a bile kalmayışı, umut ile faniliği aynı bentte tutar. Sevgiliye gidememek bu geniş tarihsel ölçünün içinde kişisel nasipsizlik olarak belirir.
- 3
Kağıda yazarlar ufak yazılar
Anasız olur mu körpe kuzular
Yürek yaralıdır, ciğer sızılar
Ağlama gözlerim
1Kâğıda küçük küçük yazılar yazarlar.
2Körpe kuzular annesiz olur mu?
3Yüreğim yaralı, ciğerim sızlıyor.
4Ağlama gözlerim; Tanrı cömerttir.
Kâğıttaki küçük yazılar, annesiz kuzu sorusu ve yaralı yürek doğrudan açıklanmayan bir kayıp çevresinde birleşir. Bedenin sızısı aile ayrılığını dolaylı fakat yoğun bir dille görünür kılar.
- 4
Pir Sultan Abdal'ım böyle buyurdu
biçti giydirdi
Ben ayrılmaz idim ayırdı
Ağlama gözlerim
1Pir Sultan Abdal'ım böyle söyledi.
2Ayrılık giysilerini biçip bana giydirdi.
3Ben ayrılmazdım; talih bizi ayırdı.
4Ağlama gözlerim; Tanrı cömerttir.
Ayrılık, konuşana iradesi dışında biçilip giydirilen bir giysi gibi sunulur; ayrılmayı seçen o değil felektir. Mahlas ve yinelenen teselli, çaresizliği ilahî kerem umuduyla dengeler.
Metnin kaynağı
Türkçe Vikikaynak'ın 169761 numaralı sabit revizyonundaki şiir, 16 dize ve 4+4+4+4 satırlık bölüm yapısındadır. Pir Sultan Abdal atfı gelenekseldir ve kaynak sayfasına dayanır; tek bir tarihsel kimliğe ya da yazma silsilesine bağlanamaz. Kaynak sayfası bir kalıp adı vermez.
Kaynak sayfasını aç ↗Günümüz Türkçesi ve yorumlar Dizegâh editoryası tarafından hazırlanmıştır.Bir hata mı var? Bildirin
Sırada ne var?
Seyyah olup şu âlemi gezerimPir Sultan Abdal · Nefes/İlahi→
Gurbette başa gelen adı konmamış sıkıntı, gözlere verilen ‘ağlama’ öğüdü ve Tanrı’nın keremine güvenle karşılanır. Çare ararken derde düşmek, çözüm çabasının tersine dönmesini gösterir.