Seyyah Olup Şu Âlemi Gezerim (Pir Sultan Abdal)
Dünyayı dolaşan seyyahın dost bulamaması, günün akşama dönmesiyle zaman ve yalnızlığı tek nakaratta birleştirir.
Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.
- 1
olup şu âlemi gezerim
Bir dost bulamadım gün akşam oldu
Kendi okur yazarım
Bir dost bulamadım gün akşam oldu
1Bir gezgin olup bu dünyayı dolaşıyorum.
2Bir dost bulamadım; gün akşam oldu.
3Kendi düşünceme göre okuyup yazıyorum.
4Bir dost bulamadım; gün akşam oldu.
- 2
İki elim kalkmaz oldu dizimden
Bilmem bilmem özümden
Akıttım kanlı yaş iki gözümden
Bir dost bulamadım gün akşam oldu
1İki elimi dizlerimden kaldıramaz oldum.
2Bunun yaptıklarımdan mı, özümden mi geldiğini bilmiyorum.
3İki gözümden kanlı yaş akıttım.
4Bir dost bulamadım; gün akşam oldu.
Ellerini dizlerinden kaldıramayan konuşan, sıkıntının yaptığı işlerden mi kendi özünden mi geldiğini ayıramaz. Kanlı gözyaşı, bu öz sorgusunu fiziksel tükeniş görüntüsüne dönüştürür.
- 3
Yine boranlandı dağların başı
Akıttım gözümden kan ile yaşı
Emaneti alır ol veren kişi
Bir dost bulamadım gün akşam oldu
1Dağların başını yine boran kapladı.
2Gözümden kanla karışık yaş akıttım.
3Emaneti, onu veren kişi geri alır.
4Bir dost bulamadım; gün akşam oldu.
Dağ başındaki boran ile gözden akan kanlı yaş aynı karanlığı iki ayrı ölçekte kurar. Emaneti verenin geri alacağı sözü, hayatın sahip olunmayan ve sonunda iade edilen bir varlık olduğunu düşündürür.
- 4
Bozuk şu cihanın
Yazıktır şu geçen ömrüme yazık
Tükendi daneler kalmadı azık
Bir dost bulamadım gün akşam oldu
1Bu bozuk dünyanın düzeni de bozuk.
2Geçen ömrüme yazık, çok yazık.
3Taneler tükendi, yol azığı kalmadı.
4Bir dost bulamadım; gün akşam oldu.
Bozuk pergel dünyanın düzen kaybını, tükenen taneler ise yolculuğun maddi azığının bitişini anlatır. Geçen ömre duyulan hayıflanma, dost arayışının sona yaklaşmasına eşlik eder.
- 5
Pir Sultan’ım eydür ummana dalam
Gidenler gelmedi haberin alam
Abdal oldum çullar giydim bir zaman
Bir dost bulamadım gün akşam oldu
1Pir Sultan'ım der ki: Engin denize dalayım.
2Gidenler dönmedi ki onlardan haber alayım.
3Bir süre abdal olup kaba giysiler giydim.
4Bir dost bulamadım; gün akşam oldu.
Engin denize dalma arzusu, geri dönmeyenlerden haber alma isteği ve abdal giysisi arayışın üç farklı yönüdür. Mahlaslı kapanışta akşam nakaratı, yolculuğun dost bulunmadan sürdüğünü kesinleştirir.
Metnin kaynağı
Türkçe Vikikaynak'ın 165702 numaralı sabit revizyonundaki şiir, 20 dize ve 4+4+4+4+4 satırlık bölüm yapısındadır. Pir Sultan Abdal atfı gelenekseldir ve kaynak sayfasına dayanır; tek bir tarihsel kimliğe ya da yazma silsilesine bağlanamaz. Kaynak sayfası bir kalıp adı vermez.
Kaynak sayfasını aç ↗Günümüz Türkçesi ve yorumlar Dizegâh editoryası tarafından hazırlanmıştır.Bir hata mı var? Bildirin
Sırada ne var?
Taze karlar yağmış karın üstünePir Sultan Abdal · Nefes/İlahi→
Dünyayı dolaşan gezginin dost bulamayışı, günün akşama dönmesiyle hem zaman kaybı hem ömrün ilerleyişi olur. Kendi düşüncesince okuyup yazması, kalabalık içinde yalnız kalan bir bilinç gösterir.