Ayrılık hasreti kar etti cana

Üç dörtlük boyunca seher yeline seslenilir ve ondan tek bir şey istenir: sevgiliden haber. Redif fiilsiz bırakıldığı için istek her dörtlüğün sonunda yarım kalır; şiir bu tamamlanmamış cümlenin tekrarı üzerine kurulur.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

1. 1

   Ayrılık hasreti kar etti cana

   Seher yeli sevdiğimden bir haber

   Selamım tebliğ et kutbi cihana

   Seher yeli sevdiğimden bir haber

   1Ayrılık özlemi cana işledi

   2Seher yeli, sevdiğimden bir haber

   3Selamımı cihanın kutbuna ulaştır

   4Seher yeli, sevdiğimden bir haber

   Redifte yüklem yok: “bir haber” deyip cümle kesiliyor, istenen fiil (getir, söyle) hiç söylenmiyor. Eksiklik teknik bir kusur değil, şiirin çalışma biçimi — dilek her dörtlük sonunda ağızda kalıyor. Üçüncü dize ise sevgiliyi “kutb-i cihan” diye anıp aşk şiirinin muhatabını mürşide çeviriyor.

   Bütün dörtlük yorumlarını göster ↓

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
2. 2

   Bülbül gibi bağlanmışım kareler

   Ayrılık derdine nedir çareler

   Merhem kabul etmez dilde yareler

   Seher yeli sevdiğimden bir haber

   1Bülbül gibi bağlanmışım kareler

   2Ayrılık derdinin çaresi nedir

   3Gönüldeki yaralar merhem tutmuyor

   4Seher yeli, sevdiğimden bir haber

   Kafiye üçlüsü kareler / çareler / yareler sesle kusursuz kuruluyor ama birincisinin anlamı kaynakta karanlık kalıyor; dize olduğu gibi bırakıldı. İkinci ve üçüncü dize aynı hükmü iki kez veriyor: çare sorulup cevapsız kalıyor, ardından merhemin işlemediği söylenerek soru kapatılıyor.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
3. 3

   Sıdkı'yam kalmışam ıssız çöllerde

   Böyle dert bulunmaz gayri kullarda

   Dilim intizarda gözüm yollarda

   Seher yeli sevdiğimden bir haber

   1Sıdkı'yım, ıssız çöllerde kalmışım

   2Böyle bir dert başka kullarda bulunmaz

   3Dilim bekleyişte, gözüm yollarda

   4Seher yeli, sevdiğimden bir haber

   Mahlas dörtlüğünde şair Sıdkı adını anıyor ve “kalmışam”, “Sıdkı'yam” gibi Azerbaycan Türkçesine yakın çekimler kullanıyor; âşık ağzının doğu kolundan gelen bir ses. Üçüncü dize bekleyişi ikiye bölüyor: dil söz için, göz yol için bekliyor — ikisi de haberin iki ayrı organı.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle