Bâde-i Bezm-i Elestden Nûş İden Ahrâr-ı Aşk

Fahrî, elest şarabını içen âşıkların zikirle kanatlandığını ve kalp denizinde aşk ırmakları bulduğunu anlatır.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

1. 1

   Bâde-i bezm-i elestden nûş iden ahrâr-ı aşk

   Na‘ra-i hevâyla eyler kendüni izhâr-ı aşk

   1Elest meclisinin şarabını içen aşk özgürleri,

   2heves çığlığıyla kendi aşkını açığa vurur.

   Elest şarabını içen özgür âşıklarda aşk çığlıkla görünür; ezelî bağlılık duyulur bir dışavuruma dönüşür. “Ahrâr” sözü şarabı içenleri köle değil özgür sayar; sarhoşluk burada iradenin kaybı değil, bağın seçilmiş olmasıdır.

   Bütün beyit yorumlarını göster ↓

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
2. 2

   Âlem-i lâhûta pervâz itmek-içün rûz-ı şeb

   Bâl ü perrin aşk-ile eyler güşâd ebrâr-ı aşk

   1Manevî âleme uçmak için gece gündüz

   2aşkın iyileri kanatlarını aşkla açar.

   Manevî âleme uçmak isteyen iyiler kanatlarını aşkla açar; gece gündüz süren sevgi yükseliş gücüdür. Önceki beyitteki “ahrâr” yerini “ebrâr”a bırakır; kafiye bir harf değiştirirken topluluğun niteliği özgürlükten iyiliğe kayar.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
3. 3

   Gice gündüz her nefesde Allâh Allâh diyenün

   Vech-i pâkünde zuhûr ider anun envâr-ı aşk

   1Her nefeste gece gündüz “Allah Allah” diyenin

   2temiz yüzünde aşkın nurları görünür.

   Her nefeste Allah diyenin temiz yüzünde aşk nurları görünür; iç anışın bedende görünen işareti belirir. Ölçüt “her nefesde” sözüyle konur: istenen şey belli bir sayı değil, soluk alıp vermenin kendisiyle eşitlenen bir süreklilik olur.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
4. 4

   Kim iderse hısn-ı tevhîde tahassun dâ’imâ

   Bahr-ı kalbde mevc odur bil şübhesiz enhâr-ı aşk

   1Kim sürekli tevhid kalesine sığınırsa

   2kalp denizindeki dalga, aşk ırmaklarıdır; bunu bil.

   Tevhid kalesine sığınanın kalp denizindeki dalgası aşk ırmaklarıdır; güvenli yapı ile hareketli su birleşir. “Bil” buyruğu beytin sonuna konur; benzetme önce kurulur, onay ancak kurulduktan sonra istenir.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
5. 5

   Fahrîyâ zikri devâma şugl iderseñ rûz-ı şeb

   Şübhe itme saña dahi keşf olur esrâr-ı aşk

   1Ey Fahrî, gece gündüz sürekli zikirle uğraşırsan

   2kuşku etme, aşkın sırları sana da açılır.

   Fahrî zikri sürekli kılarsa aşk sırları ona da açılır; sır doğuştan ayrıcalık değil devamlı emeğin sonucudur. “Saña dahi” sözündeki “dahi”, önceki beyitlerde anlatılan ahrâr ve ebrâr topluluğuna sonradan katılma imkânını açık bırakır.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle