Bak Şu Tophâneye Dilberler ile Toptoludur

Tophane'nin adı, güzelleri barut ve fitil sözlüğüyle anlatan şehirli ve erotik bir kelime oyununa dönüşür.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

1. 1

   Baķ şu Ŧophāneye dilberler ile ŧopŧoludur

   Kişi gördükde fetįl almaya hįç ķābil mi

   1Bak şu Tophane'ye; güzellerle tıklım tıklım doludur.

   2İnsan bunu görünce fitil almadan durabilir mi?

   İlk beyit Tophane semtinin adındaki “top”u, kalabalığı bildiren “toptolu” ve ateşlemeyi başlatan “fitil”le aynı alana çeker. Seyircinin fitil alma isteği hem semtin askerî üretimini hem güzeller karşısında uyanan arzuyu düşündürür.

   Bütün beyit yorumlarını göster ↓

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
2. 2

   Āteş-i Ǿaşķla bārut gibi hep ŧutuşur

   Yalñız ķalsa viren dilberine Fāżıl mı

   1Hepsi aşk ateşiyle barut gibi tutuşur;

   2yalnız kalınca sevgilisine o fitili veren bir tek Fâzıl mıdır?

   İkinci beyitte “aşk ateşi” soyut bir duygudan barutu tutuşturan gerçek aleve dönüşür. Verilen şeyin önceki dizeden düşen “fitil” olduğu anlaşılır; ama bu verişin ne anlama geldiğini beyit açıkça söylemez. Kıta erotik imayı tarihsel şehir mizahının çift anlamı içinde bırakır, kesin bir olay anlatmaz.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle