Ben Âsî vü Günehkârım Şefâ‘at Yâ Resûla’llâh

Fahrî, isyan denizine batmış ve nefse boyun eğmiş bir kul olarak peygamberden şefaat diler.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

1. 1

   Ben ‘âsî vü günehkârım şefâ‘at Yâ Resûla’llâh

   Dem-â-dem lutfuñ umarım şefâ‘at Yâ Resûla’llâh

   1Ben asi ve günahkârım; şefaat ey Allah'ın elçisi.

   2Her an lütfunu umarım; şefaat ey Allah'ın elçisi.

   Matla itirafla başlar ve isteği hemen ardına koyar; suç önce söylenir, şefaat sonra istenir. Dem-â-dem sözcüğü umudu anlık bir kıpırtı olmaktan çıkarıp isyanın sürekliliğine denk bir sürekliliğe kavuşturur.

   Bütün beyit yorumlarını göster ↓

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
2. 2

   İşim cümle hatâdır hep kerem it rûz-ı mahşerde

   Ki ben ‘âciz ü nâ-çârım şefâ‘at Yâ Resûla’llâh

   1Bütün işim hatadır; mahşer gününde cömert davran,

   2çünkü güçsüz ve çaresizim; şefaat ey Allah'ın elçisi.

   Burada zaman mahşere kaydırılır: bütün işin hata olduğu itirafı hesabın görüleceği güne bağlanınca kaygı somutlaşır. Kul kendini ‘âciz ü nâ-çâr ikilisiyle tanımlayarak elinden hiçbir çarenin gelmediğini bir kez daha söyler.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
3. 3

   Senüñ lutfuña kalmışım ki zîrâ cürmüm efzûndur

   Garîk-i bahr-i ‘isyânım şefâ‘at Yâ Resûla’llâh

   1Senin lütfuna kaldım, çünkü suçum artmıştır;

   2isyan denizine batmışım; şefaat ey Allah'ın elçisi.

   Suçun artışı bir denize benzetilir ve konuşan o denizde boğulan kişi olarak resmedilir; garîk sözcüğü isteği çırpınan birinin bağırışına çevirir. Kurtuluş yüzmekle değil, dışarıdan uzatılacak elle mümkün görülür.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
4. 4

   Bi-hakk-ı sûre-i İhlâs kerem eyle bu ‘âsîye

   Hevâ-yı nefse münkâdım şefâ‘at Yâ Resûla’llâh

   1İhlâs suresi hakkı için bu asiye cömert davran;

   2nefsin arzusuna boyun eğmişim; şefaat ey Allah'ın elçisi.

   Yemin bir sureye dayandırılarak istek şahsî bir ricadan çıkar, kutsal bir metnin hatırına söylenmiş olur. Ardından gelen itiraf ise nefse uymayı münkâd sözcüğüyle iradenin teslim edilişi olarak adlandırır.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
5. 5

   Bu Fahrî-i siyeh-rûya kerem it Yâ Resûla’llâh

   Saña gâyetde muhtâcım şefâ‘at Yâ Resûla’llâh

   1Bu yüzü kara Fahrî'ye cömert davran ey Allah'ın elçisi;

   2sana son derece muhtacım; şefaat ey Allah'ın elçisi.

   Mahlas beytinde yüz karası nitelemesi ile açık bir muhtaçlık beyanı yan yana gelir; şair kendini savunmayı bütünüyle bırakır. Gâyetde sözü ihtiyacın derecesini bildirdiği için, son dizede istek en yüksek perdeden yinelenir.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle