Gül Bahçesini Bekleyen Bülbül
Kendisini gül bahçesini bekleyen bülbül sayan Nûrî, ömrünün sevgilinin gül yüzünü çağırmakla geçtiğini söyler. Başka güzellere yönelmediğini sadakat kanıtı yapar; buna rağmen rakip sevgilinin meclisinde zevk sürerken şair aşağılanma köşesinde ağlar.
Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.
- 1
Ben bülbülüm beklerim
Geçti çağı ömrüm deyu
1Ben bülbülüm, gül bahçesini beklerim.
2Ömrüm ‘ey gül yanaklı’ diye seslenmekle geçti.
- 2
Azgın yarelerim kabul etmez
Kime dâda gidem yarem sar deyu
1Azmış yaralarım hiçbir ilacı kabul etmez.
2‘Yaramı sar’ diye kime yakarıp gideyim?
Azmış yaralar hiçbir ilacı kabul etmez; anlatıcı yarasını sarması için kime yakaracağını sorar. Aşk acısı tıbbî çarenin dışına çıkar ve şifanın yalnız sevgiliden gelebileceği ima edilir.
- 3
dost bağına girmedim
El uzatıp gonca gülün dermedim
1Dostun bağına izinsiz ve çekincesiz girmedim.
2El uzatıp başkasının gonca gülünü koparmadım.
Anlatıcı sevgilinin bahçesine izinsiz girmediğini, başkasının gonca gülüne el uzatmadığını belirtir. Yapmadığı şeyleri sıralaması, sadakatini sözden çok davranış üzerinden kanıtlama çabasıdır.
- 4
Dünya güzeline meyil vermedim
Benim sadakatli yarim var deyu
1Bu dünyanın başka güzellerine gönül vermedim.
2‘Benim vefalı bir sevgilim var’ diyerek uzak durdum.
Dünyanın başka güzellerine yönelmemesinin nedeni vefalı bir sevgilisi bulunduğuna inanmasıdır. Önceki birimdeki ölçülü davranış burada açık bir bağlılık gerekçesi kazanır.
- 5
NURÎ bezminde ağyar
ben kılayım zar
1Rakip, sevgilinin meclisinde zevk sürerken,
2Ben aşağılanma köşesinde ağlayayım.
Rakip sevgilinin meclisinde zevk sürerken anlatıcı aşağılanma köşesinde ağlar. Sadakatin beklenen karşılığı verilmemiş, üstelik rakip ödüllendirilmiştir; şiirin adaletsizlik duygusu bu karşıtlıkta yoğunlaşır.
- 6
Sen başına gez de taş yürekli yar
Ben de böyle dolanayım yar deyu
1Ey taş yürekli sevgili, sen kendi başına dolaş.
2Ben de ‘sevgilim’ diye böyle çevrende dolanayım.
Taş yürekli sevgiliden kendi başına dolaşması istenir; anlatıcı da ‘yâr’ diyerek onun çevresinde dönmeyi sürdürecektir. Sitem ayrılığa dönüşmez, bülbülün gül çevresindeki ısrarlı hareketiyle kapanır.
Metnin kaynağı
Tokatlı Nûrî isnadı 1938 baskısındaki bölüm, gövdedeki görünür mahlas ve kamuya açık kimlik otoritesiyle bağlandı. Kimlik eş adları: Mahmut Nûrî, Nûrî.
Atıf kanıtını aç ↗Halk Edebiyatı Antolojisi, Sadeddin Nüzhet Ergun, 1938; Tokatlı Nûrî, basılı No. 5, PDF 133–134; 6 birim/12 dize. Görsel kanıt kayıt altındadır; okura açık atıf kamuya açık taramaya gider.
Kaynak sayfasını aç ↗Günümüz Türkçesi ve yorumlar Dizegâh editoryası tarafından hazırlanmıştır.Bir hata mı var? Bildirin
Sırada ne var?
Ben derdim söyleyim sen dinle kâtipTokatlı Nûrî · Arzuhal koşması→
Kendisini gül bahçesini bekleyen bülbül sayan anlatıcı, ömrünün gül yanaklı sevgiliyi çağırmakla geçtiğini söyler. Geleneksel bülbül imgesi burada uzun bekleyiş ve sadakatin kişisel kimliğine dönüşür.