DDizegâhDijital şiir arşivi
Şiirler/Tokatlı Nûrî/Gül Bahçesini Bekleyen Bülbül
Sadakat koşması · 19. yüzyıl

Gül Bahçesini Bekleyen Bülbül

Kendisini gül bahçesini bekleyen bülbül sayan Nûrî, ömrünün sevgilinin gül yüzünü çağırmakla geçtiğini söyler. Başka güzellere yönelmediğini sadakat kanıtı yapar; buna rağmen rakip sevgilinin meclisinde zevk sürerken şair aşağılanma köşesinde ağlar.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

  1. 1

    Ben bülbülüm beklerim

    Geçti çağı ömrüm deyu

    1Ben bülbülüm, gül bahçesini beklerim.

    2Ömrüm ‘ey gül yanaklı’ diye seslenmekle geçti.

    Kendisini gül bahçesini bekleyen bülbül sayan anlatıcı, ömrünün gül yanaklı sevgiliyi çağırmakla geçtiğini söyler. Geleneksel bülbül imgesi burada uzun bekleyiş ve sadakatin kişisel kimliğine dönüşür.

  2. 2

    Azgın yarelerim kabul etmez

    Kime dâda gidem yarem sar deyu

    1Azmış yaralarım hiçbir ilacı kabul etmez.

    2‘Yaramı sar’ diye kime yakarıp gideyim?

    Azmış yaralar hiçbir ilacı kabul etmez; anlatıcı yarasını sarması için kime yakaracağını sorar. Aşk acısı tıbbî çarenin dışına çıkar ve şifanın yalnız sevgiliden gelebileceği ima edilir.

  3. 3

    dost bağına girmedim

    El uzatıp gonca gülün dermedim

    1Dostun bağına izinsiz ve çekincesiz girmedim.

    2El uzatıp başkasının gonca gülünü koparmadım.

    Anlatıcı sevgilinin bahçesine izinsiz girmediğini, başkasının gonca gülüne el uzatmadığını belirtir. Yapmadığı şeyleri sıralaması, sadakatini sözden çok davranış üzerinden kanıtlama çabasıdır.

  4. 4

    Dünya güzeline meyil vermedim

    Benim sadakatli yarim var deyu

    1Bu dünyanın başka güzellerine gönül vermedim.

    2‘Benim vefalı bir sevgilim var’ diyerek uzak durdum.

    Dünyanın başka güzellerine yönelmemesinin nedeni vefalı bir sevgilisi bulunduğuna inanmasıdır. Önceki birimdeki ölçülü davranış burada açık bir bağlılık gerekçesi kazanır.

  5. 5

    NURÎ bezminde ağyar

    ben kılayım zar

    1Rakip, sevgilinin meclisinde zevk sürerken,

    2Ben aşağılanma köşesinde ağlayayım.

    Rakip sevgilinin meclisinde zevk sürerken anlatıcı aşağılanma köşesinde ağlar. Sadakatin beklenen karşılığı verilmemiş, üstelik rakip ödüllendirilmiştir; şiirin adaletsizlik duygusu bu karşıtlıkta yoğunlaşır.

  6. 6

    Sen başına gez de taş yürekli yar

    Ben de böyle dolanayım yar deyu

    1Ey taş yürekli sevgili, sen kendi başına dolaş.

    2Ben de ‘sevgilim’ diye böyle çevrende dolanayım.

    Taş yürekli sevgiliden kendi başına dolaşması istenir; anlatıcı da ‘yâr’ diyerek onun çevresinde dönmeyi sürdürecektir. Sitem ayrılığa dönüşmez, bülbülün gül çevresindeki ısrarlı hareketiyle kapanır.

Kavram sözlüğü (6) ↓
Kaynak

Metnin kaynağı

Aidiyet doğrulandı

Tokatlı Nûrî isnadı 1938 baskısındaki bölüm, gövdedeki görünür mahlas ve kamuya açık kimlik otoritesiyle bağlandı. Kimlik eş adları: Mahmut Nûrî, Nûrî.

Atıf kanıtını aç ↗

Halk Edebiyatı Antolojisi, Sadeddin Nüzhet Ergun, 1938; Tokatlı Nûrî, basılı No. 5, PDF 133–134; 6 birim/12 dize. Görsel kanıt kayıt altındadır; okura açık atıf kamuya açık taramaya gider.

Kaynak sayfasını aç ↗Günümüz Türkçesi ve yorumlar Dizegâh editoryası tarafından hazırlanmıştır.
Bir hata mı var? Bildirin

Yanlış bir dize, hatalı bir çeviri ya da eksik bir kaynak gördüyseniz yazın. Metni doğrulayıp düzeltiyoruz.

Okumaya devam edin

Sırada ne var?

Sonraki şiirDerdimi Böyle Yaz
Ben derdim söyleyim sen dinle kâtip
Tokatlı Nûrî · Arzuhal koşması

Kavram sözlüğü

6 kavram bulundu.

gülüstanı

gül bahçesini

gül’izar

gül yanaklı

em

ilaç

Bitekellüf

çekinmeden

Künci mezellette

aşağılanma köşesinde

demin sürmüş

zevkini sürmüş