Beni sevindiren o genç sevgilim buradadır

Şair eski dostu ve canı saydığı genç sevgilinin mecliste bulunmasıyla sevinir. Onun bilgili, tatlı sözleri kederli gönlü teselli eder; güzelliğinin kasırgadan korunmasını diler. Dünyalık tacı ve kaftanı değersiz sayıp şiirini bu güzel için söyler; Ömer sonunda susamış âşıkları uyararak dünya güzelinin burada olduğunu duyurur.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

1. 1

   Beni mesrûr eyleyen ol nevcevânım bundadır

   Hemdemim yâr-ı kadîmim tende cânım bundadır

   1Beni sevindiren o genç sevgilim buradadır.

   2Sırdaşım, eski dostum ve bedenimdeki canım buradadır.

   Genç sevgilinin mecliste oluşu şairin sevincini, sırdaşlığını ve hayat duygusunu aynı kişide toplar. ‘Bedenimdeki can’ sözü, eski dostluğu yalnız toplumsal yakınlık değil yaşamsal bağ olarak tanımlar.

   Bütün beyit yorumlarını göster ↓

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
2. 2

   Hâtır-ı mahzûnuma kat kat tesellîler verüp

   Âlimâne nutk eden şîrin zebânım bundadır

   1Kederli gönlüme kat kat teselli vererek

   2Bilgince konuşan tatlı dillim buradadır.

   Sevgilinin bilgili ve tatlı konuşması kederli gönle üst üste teselli verir. Övgü yüz güzelliğinden önce sözün niteliğine yönelir; meclisteki şifa, dinlenen cümlelerin olgunluğundan doğar.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
3. 3

   Nâehiller vuslat-ı cânâna fırsat bulmasun

   Bâd-ı sarsardan nihân olsun cemâli solmasun

   1Ehil olmayanlar sevgiliye kavuşma fırsatı bulmasın.

   2Güzelliği kasırgadan gizlensin, solmasın.

   Ehil olmayanların kavuşmadan uzak tutulması aşk meclisinin seçici sınırını çizer. Kasırgadan gizlenmesi istenen güzellik ise gül gibi narindir; koruma duası bu seçkinliği kalıcı kılmayı amaçlar.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
4. 4

   Subh olunca böyle meclis niçe bir dûş olmasun

   Subha kalmış mâh veş rûh-i revânım bundadır

   1Sabah olunca böyle bir meclis neden sona ermesin?

   2Sabaha kalmış ay gibi yürüyen canım buradadır.

   Meclisin sabahla bitmesi kaçınılmaz görünürken sevgili sabaha kalmış aya benzetilir. Gece sona erse de onun parlak yürüyüşü meclisin ışığını sürdürür ve ayrılık vaktini geciktirir.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
5. 5

   Söylerim ahvâlini eş’âr ile inşâ içün

   Neylerim tâc ü kabâyı yalnız dünyâ içün

   1Hâlini şiirle anlatmak için söylüyorum.

   2Yalnız dünya için tacı ve kaftanı ne yapayım?

   Şair sevgilinin hâlini şiirle kurmak için dünyalık tacı ve kaftanı reddeder. Söz sanatı ile maddi gösteriş karşılaştırılır; değerli olan iktidar giysisi değil sevgiliyi anlatabilme imkânıdır.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
6. 6

   Eylerim âh ü figanı bir gül-i ra’nâ içün

   Andelîb-i hoş nevâyım âşiyânım bundadır

   1Bir güzel gül için ah edip feryat ederim.

   2Hoş sesli bülbülüm ve yuvam buradadır.

   Ahın nedeni güzel bir güldür; söyleyen kendisini hoş sesli bülbüle, bulunduğu meclisi de yuvasına çevirir. Böylece acı feryat ile güvenli aidiyet aynı aşk mekânında birlikte yaşanır.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
7. 7

   Nûş-i lâ’le bu Ömer veş teşnedir çok bendeler

   Mutribâne der teni reftâr edince sendeler

   1Bu Ömer gibi çok kul onun lal dudağından içmeye susamıştır.

   2Çalgıcı gibi yürürken bedeni salınır.

   Ömer gibi nice kul lal renkli dudaktan içmeye susamıştır. Sevgilinin salınan yürüyüşü çalgıcının ritmine benzetilerek hem bedensel hareket hem de meclisin işitsel havası tek görüntüde birleşir.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
8. 8

   İş ü işret vaktidir ey âşık-ı şermendeler

   Siz dahi âğâh olun şûh-ı cihânım bundadır

   1Ey utangaç âşıklar, eğlence ve içme vaktidir.

   2Siz de uyanık olun; dünyanın şuh güzeli buradadır.

   Utangaç âşıklara yapılan çağrı, içki ve eğlence vaktinin kaçırılmamasını ister. ‘Dünya şuhu buradadır’ duyurusu, önceki gizli hayranlığı herkesin uyanması gereken kamusal bir şölene dönüştürür.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle