Benim İle Yiyip İçip Gezerken

Abdullah’a doğrudan seslenen âşık, eski dostluğun nasıl soğukluğa ve rakipliğe dönüştüğünü sorar. Kesilen ikramlar, çatılan hilal kaşlar ve yabancı bülbüller; kırgınlığı gündelik hatıralarla keskinleştiren sitemli bir dostluk ağıdı kurar.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

1. 1

   Benim ile yiyip içip gezerken

   Rakiblerim oldu dostun Abdullah

   1Benimle yiyip içerek gezerken

   2rakiplerimle dost oldun, Abdullah.

   Abdullah eskiden şairle yiyip içerken şimdi rakiplerle dost olmuştur. Sofra arkadaşlığından karşı safa geçiş, basit bir küslük değil, paylaşılan yakınlığın açık ihaneti gibi yaşanır.

   Bütün beyit yorumlarını göster ↓

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
2. 2

   Cihanda ben seni dostum severken

   Neyledim ki bana küstün Abdullah

   1Ben bu dünyada seni dostum diye severken

   2sana ne yaptım da bana küstün, Abdullah?

   Şair Abdullah’ı dünyada dostça sevdiğini hatırlatıp neden küstüğünü sorar. Suçun ne olduğunun bilinmemesi, ayrılığı açıklanabilir bir çatışmadan çıkarıp sürekli zihni kurcalayan haksızlığa dönüştürür.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
3. 3

   Tahammül edemem seni görürken

   Evvel bize şeftaliler verirken

   1Seni görürken bu ayrılığa dayanamam.

   2Eskiden bize şeftaliler verirdin.

   Abdullah’ı görmeye dayanamayan şair, onun eskiden kendilerine şeftali verdiği günleri anar. Meyvenin küçük armağanı, kaybolan dostluğun sıcak ve somut hatırasını taşır.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
4. 4

   Mah yüzlere çifte benleri dururken

   Şimdi gıdâmızı kestin Abdullah

   1Ay yüzlerdeki çifte benler dururken,

   2şimdi yiyeceğimizi kestin, Abdullah.

   Ay yüzlerdeki çift benler yerindeyken Abdullah’ın şimdi gıdayı kestiği söylenir. Güzellik seyriyle beslenme iç içe geçer; ilgisizlik âşığı hem duygusal hem bedensel açlığa iter.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
5. 5

   Âşıkın ağladan cihanda gülmez

   Senin ettiklerin yanına kalmaz

   1Âşığını ağlatan kişi dünyada gülmez.

   2Yaptıkların yanına kâr kalmaz.

   Âşığı ağlatan kişinin dünyada gülemeyeceği ve yaptıklarının yanına kalmayacağı belirtilir. Şair, kendi gözyaşını ahlaki bir karşılık ölçüsüne çevirerek dostunu vicdana çağırır.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
6. 6

   Rahat olup çeşmim yaşını silmez

   Kurulu yayımı bastın Abdullah

   1Gözüm rahatlayıp yaşını silemiyor.

   2Kurulu yayımı bastırdın, Abdullah.

   Göz rahat bulup yaşını silemez; Abdullah kurulu yayı bastırmıştır. Gerilim altında bekleyen yay, şairin engellenmiş öfkesini ve harekete geçemeyen gücünü somutlaştırır.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
7. 7

   Karşımızda hilâl kaşların çatar

   Bir bizi görünce istiğnâ satar

   1Karşımızda hilal kaşlarını çatıyorsun.

   2Bizi görünce kendini ağırdan satıyorsun.

   Hilal kaşlar karşılarında çatılır, Abdullah onları görünce istiğna satar. Yüzdeki güzel biçim, yakınlık işareti olmak yerine küçümseyen ve mesafe koyan bir tavrın parçası olur.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
8. 8

   Keman kaşı olmuş tîğını atar

   Yoksa öldürmek mi kastın Abdullah

   1Yay gibi kaşınla kılıç gibi bakış atıyorsun.

   2Yoksa beni öldürmeye mi niyetlisin, Abdullah?

   Keman gibi kaşın kılıcını atması, Abdullah’ın gerçekten öldürmeyi amaçlayıp amaçlamadığı sorusunu doğurur. Güzellik silahı, mecazdaki zarafeti aşarak ölümcül bir tehdit gibi hissedilir.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
9. 9

   Sînem hançerlerin aldın eline

   Cefâya başladın Ömer kuluna

   1Göğsümü yaralayacak hançerleri eline aldın.

   2Kulun Ömer’e eziyet etmeye başladın.

   Sevgili hançerleri eline alıp Ömer kuluna eziyet etmeye başlamıştır. Şair kendini kul diye küçültürken karşı tarafın etkin şiddetini büyütür; eski dostluk efendi-köle dengesine döner.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
10. 10

    Yad bülbüller konmuş senin gülüne

    Şimdi göz etmeği kestin Abdullah

    1Yabancı bülbüller senin gülüne konmuş.

    2Şimdi bize göz ucuyla bakmayı bile kestin, Abdullah.

    Yabancı bülbüller Abdullah’ın gülüne konmuş, o da şaire göz etmeyi bırakmıştır. Başkalarının yakınlığı, kaybedilen bakışın sebebi olur ve dostluk şiiri açık bir kıskançlıkla kapanır.

    ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle