Bir Genç Kıza
Üç bent müziği düşünceye kanat veren teselli olarak över, sonra genç kadını annelik ve bakım bilgisine yöneltir; çocuk yoksulluk içinde kalırsa makamın hıçkırığa dönüşeceğini söyler.
Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.
- 1
Evet yavrum, fikre kanat verdirir;
Ruhu, aşkın kumsalında gezdirir;
Gönle yüz bin rüzgârını estirir,
Öksüz kalan hayata teselliler getirir.
1Evet yavrum, müzik düşünceye kanat verir;
2Ruhu aşkın sedef renkli kıyılarında dolaştırır;
3Gönülde sayısız düşün rüzgârını estirir,
4Kimsesiz kalan hayata avuntu getirir.
- 2
Şu kadar ki, sizlere bundan şeyler var.
Bir gün gelir, gençliğin rüyaları hep biter;
Kıskanç sevgi, yerini için hazırlar,
Bir beşiğin içinden bir bülbül ses: «Anne!..» der.
1Ama sizin için bundan daha gerekli bilgiler de var.
2Bir gün gençliğin bütün düşleri sona erer;
3Kıskanç sevgi, yerini şefkate bırakır,
4Bir beşikten yükselen bülbül sesi “Anne!” der.
İkinci bent ‘daha gerekli’ bilgi bulunduğunu söyleyerek yön değiştirir. Gençlik düşlerinin ardından kıskanç sevginin yerini şefkat, müzik sesinin yerini beşikten gelen ‘anne’ çağrısı alır. Bu geçiş kadın yaşamını zorunlu anneliğe bağlayan dönemsel cinsiyet rolünü yansıtır.
- 3
Eğer ki sen annelik sanatını bilmezsen
Yavrucuğun, hayatın kavgasında düşecek;
Etrafına en zalim yoksulluklar üşecek.
Ah, o vakit zavallı, acı acı inlerken.
Kulağına her bir hıçkırık gelecek;
Her perdesi kalbini kurşun gibi delecek.
1Eğer annelik becerisini öğrenmezsen,
2Küçük çocuğun hayat mücadelesinde yenilir;
3En acımasız yoksulluklar çevresini sarar.
4O zavallı acı içinde inlerken,
5Her ezgi kulağına bir hıçkırık gibi gelir;
6Her nota kalbini bir kurşun gibi deler.
Son altılık annelik bilgisi yoksa çocuğun hayat kavgasında düşeceğini ve yoksulluğun onu saracağını söyler. O zaman her makam hıçkırık, her perde kalbi delen kurşun olur. Bakım sorumluluğunu yalnız kadına yükleyen bu uyarı güncel norm değil, şiirin tarihsel toplumsal söylemidir.
Metnin kaynağı
Mehmet Emin Yurdakul'un Türk Sazı taramasında 89. sayfalardaki basılı başlık ve eksiksiz şiir gövdesi, 163816 numaralı exact proofread Page revizyonlarıyla sabitlendi. Kaynak dizeleri sessizce düzeltilmedi.
Kaynak sayfasını aç ↗Günümüz Türkçesi ve yorumlar Dizegâh editoryası tarafından hazırlanmıştır.Bir hata mı var? Bildirin
Sırada ne var?
— Ne olacak şu dövdüğün ucu sivri demirden?Mehmet Emin Yurdakul · Şiir→
İlk bent müziği düşünceye kanat veren, ruhu aşkın sedefli kıyısında gezdiren ve kimsesiz hayata teselli getiren güç olarak över. Hülya rüzgârı, müziğin yalnız kulağa değil hayal kurma yetisine seslendiğini gösterir; sanat burada küçümsenmez.