Bir safâ bahşedelim gel şu dil-i nâ-şâda

Sadâbâd’a gitmeyi öneren, cuma namazı bahanesiyle evden izin aldıran ve her bendin sonunda aynı çağrıyı tekrarlayarak teklifi ısrara çeviren beş bentlik şarkı.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

1. 1

   Bir safâ bahşedelim gel şu dil-i nâ-şâda

   Gidelim serv-i revânım yürü Sa‘dâbâd’a

   İşte üç çifte kayık iskelede âmâde

   Gidelim serv-i revânım yürü Sa‘dâbâd’a

   1Gel, şu neşesiz gönle bir safa bağışlayalım.

   2Gidelim, ey yürüyen servim; yürü Sadâbâd’a.

   3İşte üç çifte kayık iskelede hazır bekliyor.

   4Gidelim, ey yürüyen servim; yürü Sadâbâd’a.

   Şarkı bir teklifle değil, hazır bekleyen bir kayıkla açılıyor; karar verilmeden ulaşım çoktan ayarlanmış. Nakarat daha ilk bentte iki kez duyulunca gezinti bir isteğe değil ısrara dönüşüyor.

   Bütün dörtlük yorumlarını göster ↓

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
2. 2

   Gülelim oynayalım kâm alalım dünyâdan

   Mâ-i tesnîm içelim çeşme-i nev-peydâdan

   Görelim âb-ı hayât akdığın ejderhâdan

   Gidelim serv-i revânım yürü Sa‘dâbâd’a

   1Gülelim, oynayalım, dünyadan muradımızı alalım.

   2Yeni açılan çeşmeden cennet suyu içelim.

   3Ejderha ağzından âb-ı hayat aktığını görelim.

   4Gidelim, ey yürüyen servim; yürü Sadâbâd’a.

   Cennet çeşmesi Tesnîm ile Kâğıthane’de yeni yapılmış bir çeşme aynı mısraya giriyor. Nedîm öbür dünyanın suyunu bu mevsimin bahçesine indirerek vaadi ertelemeyi reddediyor.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
3. 3

   Geh varub havz kenarında hırâmân olalım

   Geh gelüb Kasr-ı Cinân seyrine hayrân olalım

   Gâh şarkı okuyub gâh gazelhân olalım

   Gidelim serv-i revânım yürü Sa‘dâbâd’a

   1Bazen varıp havuz kenarında salınarak yürüyelim.

   2Bazen gelip Kasr-ı Cinan’ın seyrine hayran olalım.

   3Kâh şarkı söyleyelim, kâh gazel okuyalım.

   4Gidelim, ey yürüyen servim; yürü Sadâbâd’a.

   Bent, gidip gelmekten başka bir program önermiyor: yürümek, bakmak, söylemek. Şairin şarkı ile gazeli yan yana koyması, kendi getirdiği yeni biçimi eskisiyle eşit sayması demek.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
4. 4

   İzn alub Cum’a namazına deyû mâderden

   Bir gün uğrulayalım çerh-i sitem-perverden

   Dolaşub iskeleye doğru nihân yollardan

   Gidelim serv-i revânım yürü Sa‘dâbâd’a

   1Annenden cuma namazına gidiyorum deyip izin al.

   2Zulüm seven felekten bir gün çalalım.

   3Gizli yollardan dolaşıp iskeleye doğru inelim.

   4Gidelim, ey yürüyen servim; yürü Sadâbâd’a.

   Kaçamağın bahanesi cuma namazı, çalınan şey ise felekten bir gün. Nedîm günahı büyütmüyor; onu ev içinde uydurulmuş küçük bir yalanın boyuna indiriyor.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
5. 5

   Bir sen ü bir ben ü bir mutrib-i pâkîze-edâ

   İznin olursa eğer bir de Nedîm-i şeydâ

   Gayrı yârânı bugünlük edib ey şûh fedâ

   Gidelim serv-i revânım yürü Sa‘dâbâd’a

   1Bir sen, bir ben, bir de temiz edalı çalgıcı.

   2İzin verirsen bir de çılgın Nedîm olsun.

   3Ey şuh, öteki dostları bugünlük feda edip

   4gidelim, ey yürüyen servim; yürü Sadâbâd’a.

   Şair listeyi sayarken kendini en sona, hem de izne bağlı olarak koyuyor. ‘Bir sen bir ben’ diyen kişinin sonra Nedîm’i ayrı biri gibi anması, teklifi yapanın kalabalıktan sayılmayı bile göze aldığını gösteriyor.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle